موردی برای نمایش وجود ندارد.
تازه‌های دیوار من
برای مشاهده آخرین مطالب دیوار خود، باید وارد سامانه شوید.

Loading

هم افزا سامانه‌ای از انسان‌ها (با تمرکز بر دانش)، اطلاعات و زیرساخت‌هایی برای ارتقای مدیریت از رویکرد دانش و زمان است. یکی از سامانه‌های مبتنی بر هم‌افزا، سامانه عمومی هم‌افزا است که کاربردهای متعددی برای افراد، گروه‌ها و سازمان‌ها دارد.

در این راهنما برخی از کاربردهای سامانه عمومی هم‌افزا برای افراد و سازمان‌ها بیان شده است. در ادامه قابلیت‌های هم‌افزا در سه بخش محتواها، زیرساخت‌ها و فعالیت‌ها معرفی شده‌اند، با مطالعه این بخش‌ها، کاربردهای هم‌افزا برای تأمین نیازهای خودتان را بهتر درک می‌کنید.

کاربردهای هم‌افزا برای افراد

مخاطبان سامانه عمومی هم‌افزا «اهالی اندیشه و جویندگان علم» هستند، فارغ از اینکه در چه سطح علمی بوده و چه شغلی دارند؛ همه کسانی که می‌خواهند به اطلاعات و دانش خود نظم دهند و از وقتشان بهتر استفاده کنند. سامانه عمومی هم‌افزا طیف وسیعی از مخاطبان را پوشش می‌دهد و امکانات شخصی‌‌سازی زیادی دارد.

برخی کاربردهای سامانه عمومی هم‌افزا برای عموم کاربران عبارتند از:

  1. ایجاد و عضویت در گروه ها
  2. مشاهده و مشارکت در بحث ها
  3. مشاهده بسیاری از صفحات و بارگیری فایل آن‌ها (به صورت ورد یا پی دی اف)
  4. صفحه شخصی: هر یک از کاربران دارای یک صفحه شخصی است. در صفحه شخصی امکان ارائه اطلاعات متنوع از سوابق و علاقه مندی‌ها وجود دارد. این صفحه می‌تواند به عنوان یک کانال ارتباطی مورد استفاده قرار گیرد.
  5. دسته‌بندی محتواهای موجود متناسب با نیازها و علایق شخصی
  6. یادداشت نویسی و علامت گذاری متون
  7. پرسش: با ابزار پرسش کاربران می‌توانند درباره یک صفحه یا قسمتی از متن یک صفحه، پرسشی را مطرح نمایند و از سایر کاربران برای یافتن پاسخ آن کمک بگیرید.
  8. دنبال: با دنبال کردن صفحات مختلف (از جمله گروه‌ها) اخبار و ایده‌های جدید به‌ طور خودکار در دیوار صفحه شخصی درج می‌شود.
  9. معرفی خودکار: نرم‌افزار براساس برچسب‌ها، اشخاص، پرسش‌ها و رویدادهایی که ممکن است در حوزه علایق و تخصص‌های کاربران باشد، به آن‌ها معرفی می‌نماید.
  10. کتابخانه: هر کاربر می‌تواند برای خود یک کتابخانه تخصصی ایجاد نماید؛ از ابزار کتابخانه که در همه صفحات وجود دارد می‌توان برای افزودن صفحه موردنظر به کتابخانه استفاده نمود.
  11. ایجاد صفحه اختصاصی: علاوه بر صفحات عمومی که برای همه کاربران قابل مشاهده هستند، امکان ایجاد صفحات اختصاصی برای شکل دادن به سامانه دانش شخصی نیز وجود دارد.

در ادامه کاربردهای تخصصی این سامانه برای برخی از کاربران به عنوان نمونه بیان شده است.

نمونه: نویسندگان، مترجمان

برخی از کاربردهای سامانه عمومی هم‌افزا برای پدیدآورندگان (کتاب، مقاله و ...) عبارتند از:

  1. انتشار: ایجاد یک صفحه و بارگذاری چکیده، متن و یا فایل کتاب، مقاله، گزارش و ... انتشار از طریق هم‌افزا مشاهده و ارجاع به آثار مستند را افزایش می‌دهد.

  2. تعامل با مخاطبان

  3. فروش

  4. تولید محتوا: با قابلیت‌هایی مانند پودمان و مدیریت نسخه‌ها، تولید محتوا بسیار آسان شده و همچنین امکان مشارکت گروهی نیز فراهم می‌شود.

  5. نیازسنجی: با بررسی نظرات کاربران در موضوعات مختلف و ایجاد گروه‌های تخصصی برای بحث و بررسی، مخاطبان و نیازهای آن‌ها آشکار می‌شود.

نمونه: پژوهشگران

مدیریت و انجام پروژه‌های پژوهشی به صورت فردی یا گروهی در سامانه عمومی هم‌افزا پشتیبانی می‌شود. برخی از کاربردهای سامانه عمومی هم‌افزا برای پژوهشگران عبارتند از:

  1. اطلاع از پیشنهادهای پژوهشی: فرصت‌ها و اولویت‌های پژوهشی (درگاه بازار)، پیشنهادهای پژوهش‌های تکمیلی، درگاه مسائل و ...
  2. یافتن محققان و اساتید، آشنایی و تعامل با آن‌ها: از طریق اطلاعاتی که افراد در صفحه شخصی خود درج می‌کنند و ابزارهایی مانند نامه، می‌توان به راحتی با افراد متخصص مشورت نمود.
  3. تدوین گزارش پژوهش
    • پودمان: پودمان‌ها برای کار مشارکتی روی یک سند و همچنین برای تفکیک محتوا بسیار مفید هستند.
    • مدیریت نسخه‌ها: امکان ثبت تغییرات در هر ویرایش و مشاهده نسخه‌های قبلی برای مدیریت نسخه‌ها فراهم است.
    • درج از پایگاه داده: برای نمایش داده‌هایی که در صفحات مختلف استفاده می‌شوند و یا ممکن است تغییر یابند می‌توان قسمتی از محتوای پایگاه داده را در صفحه درج نمود.
  4. ساماندهی اسناد
    • کتابخانه‌های تخصصی: برای هر پروژه می‌توان یک کتابخانه تخصصی از اسناد موجود در سامانه‌ایجاد نماید، همچنین امکان افزودن اسناد جدید وجود دارد.
    • ارتباط بین موضوعات: ارتباط یک صفحه با سایر صفحات با روش‌های متعددی (ارتباط‌های سلسله‌مراتبی، علت و معلولی و …) برقرار می‌شود.
    • برچسب و درگاه: برای ساماندهی محتوا متناسب با نیازهای پروژه می‌توان از برچسب‌ها و درگاه‌های اختصاصی استفاده نمود.
  5. پرسشنامه الکترونیکی: امکان طراحی پرسش نامه، ارجاع به مخاطبان و دریافت داده‌های مربوطه فراهم است.
  6. گزارش عملکرد: می‌توان فرم‌هایی برای دریافت گزارش از همکاران طراحی و به صورت موردی یا ادواری (روزانه، هفتگی، ماهانه، فصلی) ارسال نمود. تمامی سازوکارهای ارسال، تکمیل و تایید گزارش‌ها پیش‌بینی شده است.
  7. مدیریت گردش کار: امکان تعریف فرایندهای متعدد در سامانه تعبیه شده است. هر فرایند شامل چندین مرحله بوده و هر مرحله مسئولان، فرم‌ها و اطلاعیه‌های خاص خود را داشته و دسترسی به محتواهایی که در هر مرحله قرار دارند، قابل تنظیم است.
  8. استفاده از چارچوب‌ها: اگر چارچوب‌هایی برای موضوع پژوهش وجود داشته باشند، مراحل و فرایند پژوهش ساده‌تر و سریع‌تر خواهد شد.

نمونه: اندیشمندان

برخی از کاربردهای سامانه عمومی هم‌افزا برای اندیشمندان عبارتند از:

  1. آشنایی با صاحب‌نظران، افراد دارای علائق و یا دغدغه‌های مشترک از طریق:
    1. قابلیت‌های شبکه اجتماعی مانند گروه
    2. بحث‌ها و پرسش و پاسخ ها
    3. علایق و زمینه‌های کاری مطرح شده صفحه شخصی (زبانه درباره) کاربران و صحه گذاری‌های انجام شده.
    4. معرفی افراد مرتبط به صورت خودکار (توسط سامانه)
  2. طرح مسائل و ایده‌های جدید و فراخوان اندیشه از طریق ایجاد یک گروه، بازنشر، اظهارنظر، و...

کاربردهای هم‌افزا برای سازمان ها

برخی از کاربردهای سامانه عمومی هم‌افزا برای سازمان‌ها عبارتند از:

  1. ایجاد صفحه سازمان: هر سازمانی می‌تواند یک صفحه در سامانه عمومی هم‌افزا داشته باشد و از این صفحه برای تعامل با مخاطبان در قالب شبکه اجتماعی استفاده نماید.
  2. عرضه محصولات دانشی مانند کتاب و نشریه
  3. مدیریت همایش ها
  4. مدیریت نشریات
  5. بیان مسائل و درخواست راه‌حل با رویکرد نوآوری باز
  6. ارائه اولویت‌های پژوهشی و درخواست طرح پیشنهادیه و یا انتخاب مجری
  7. مدیریت گردش کار فعالیت‌های پژوهشی

محتوای سامانه عمومی هم افزا

موضوعات اصلی سامانه عمومی هم‌افزا، عبارتند از:

  • فراعلم (علم درباره علم): مفهوم علم، روش‌های تحقیق، فلسفه علم، معرفت شناسی و ...
  • سامانه‌های انسانی: مدیریت، برنامه‌ریزی، اقتصاد و ...

تا کنون اطلاعات متعددی به صورت مقاله، کتاب، قانون، دانشنامه و ... درباره این دو موضوع در سامانه قرار گرفته که از طریق درگاه‌ها و برچسب‌ها می‌توان آن‌ها را یافت. برای آشنایی با انواع صفحه‌ها، «راهنمای صفحات» را ببینید.

محتوای هم‌افزا فقط مجموعه‌ای از اطلاعات نیست و از ویژگی‌هایی برخوردار است که هم افزایی اطلاعات را افزایش می‌دهد؛ مهمترین ویژگی‌های محتوای هم‌افزا عبارتند از:

  • دسترسی: روش‌ها و ابزارهای متعددی برای دسترسی به اطلاعات و دانش در هم‌افزا تعبیه شده است که سرعت و کیفیت یافتن محتوا را افزایش می‌دهند.
  • نظم دهی: یکپارچگی و دقت اطلاعات در هم‌افزا به منظم شدن معلومات در ذهن کاربران کمک می‌کند.
  • جذب اطلاعات: اگر انسان با اطلاعاتی مواجه شود که زمینه قبلی در مورد آن‌ها داشته باشد، اطلاعات جدید سریع‌تر و بهتر فهمیده می‌شود. بر این اساس، در هم‌افزا بخش دانشنامه پیش‌بینی شده تا زمینه اطلاعاتی لازم را فراهم کند و سایر بخش‌ها (اسناد، پرس و جو و گروه‌ها و ...) به کسب اطلاعات جدید کمک می‌نمایند.

علاوه بر اطلاعات ارائه شده در صفحات مختلف، افراد زیادی عضو این سامانه هستند که می‌توان از دانش آن‌ها بهره گرفت.

زیرساخت‌های هم افزا

زیرساخت‌های هم‌افزا شامل«تقسیم‌بندی»، «چارچوب‌ها» و «بستر اطلاعات و ارتباطات» است. تقسیم‌بندی شامل تعریف و ارتباط بین موضوعات، مفاهیم و اصطلاح‌ها است. با این زیرساخت‌ها، فعالیت‌های دانشی آسان‌تر شده و قابلیت‌های جدیدی فراهم می‌شوند.

مفاهیم

مفاهیم زاییده نظریه‌ها بوده، پارادایم‌ها را پدید می‌آورند و تصور از واقعیت را شکل می‌دهند. با تغییر مفاهیم، عینک‌ها عوض می‌شوند و تصورات متفاوتی از یک واقعیت پدید می‌آید؛ بنابراین کیفیت مفاهیم اثر بسیار زیادی بر کیفیت دانش دارند. مفاهیم سنگ بنای دانش هستند؛ برای بهبود تفکر و فهم بهتر موضوعات باید از مفاهیم دقیق و یکپارچه استفاده نمود.

استفاده از مفاهیمی که به خوبی تعریف شده باشند، چنین نتایجی در پی خواهد داشت:

  1. بهبود مفاهمه: اگر مفاهیم آشفته و مبهم باشند، تبادل دانش به خوبی انجام نمی‌شود؛ مکالمه می‌شود اما مفاهمه نمی‌شود، واژه‌ها برای طرفین آشنا است، اما برداشت‌ها یکسان نیست.
  2. افزایش هم افزایی دانش: بسیاری از معلوماتی که در حوزه‌های علمی مختلف دسته‌بندی شده‌اند، با هم ارتباط و اشتراک دارند که این ارتباط با یکسان‌‌سازی مفاهیم قابل درک خواهد بود.

تا کنون برخی از مفاهیم مهم در موضوعات فراعلم و سامانه‌های انسانی در هم‌افزا تعریف شده‌اند که از طریق درگاه مفاهیم در دسترش شما است؛ همچنین می‌توانید فهرست مفاهیم را ببینید.

با استفاده از ابزار تطبیق مفاهیم (که در فهرست ابزارهای صفحه قرار دارد) امکان بررسی تطابق مفاهیم به کار رفته در یک متن با تعریف آن‌ها در مفهوم نامه هم‌افزا فراهم می‌شود. با استفاده از این ابزار، تمامی واژه‌هایی که در مفهوم نامه تعریف شده‌اند، از درون متن استخراج شده و فهرست آن‌ها همراه با تعریفی که در مفهوم نامه ثبت شده است به کاربر ارائه می‌شود؛ اگر کاربر تطابق معنای واژه استفاده شده در متن را با معنای ثبت شده در سامانه تائید کند، پیوند این واژه با سامانه مفاهیم برقرار می‌شود. به‌ عبارت دیگر، این ابزار درباره استفاده نادرست از واژه‌های ثبت شده در سامانه مفاهیم هشدار می‌دهد.

اصطلاح‌ها؛ کلید واژه‌ها، برچسب ها

با استفاده از اصطلاح‌ها دسته‌بندی و بازیابی اطلاعات بسیار بهبود می‌یابد. واژه‌های «برچسب» و «کلیدواژه» نیز همان معنای اصطلاح را دارند.

کاربردهای اصطلاح‌ها (برچسب‌ها) عبارتند از:

  1. تعیین محدوده موضوعات: هر برچسب مشخصه‌ای را بیان می‌کند؛ بنابراین با انتخاب چند برچسب برای یک موضوع، حد و مرز آن موضوع مشخص می‌شود.
  2. بازیابی اطلاعات: با انباشته شدن محتواهای متنوع (کتاب‌ها، فیلم‌ها، گزارش‌ها و ...) که درباره موضوعات مختلف هستند، انباری شلوغی ایجاد می‌شود؛ اگر به هر یک از سندها یک یا چند برچسب مناسب زده شود، از طریق برچسب‌ها می‌توان سندهای مرتبط را به خوبی پیدا کرد.
  3. انتخاب واژه مناسب: شبکه اصطلاح‌ها (اصطلاح نامه، تزاروس) روابطی سلسله‌مراتبی، هم افرزی و وابستگی را مشخص می‌کند که هنگام تدوین محتوا به کار می‌آید. به عنوان مثال این قابلیت در نرم‌افزار ورد برای زبان انگلیسی وجود دارد.

فهرست کامل برچسب‌های موجود در سامانه در درگاه اصطلاح ها ارائه شده است. برچسب‌هایی که مورد استفاده قرار گرفته‌اند در ستون ناوبری نیز درج می‌شوند.

مثال: با انتخاب یک برچسب در ستون ناوبری، تمامی کتاب‌ها، مقالات، گروه‌ها (در شبکه اجتماعی)، افراد و ... که دارای آن برچسب هستند، فهرست می‌شوند.

علاوه بر برچسب‌های (کلید واژه های) تعریف شده در سامانه، کاربران می‌توانند برچسب‌های جدیدی برای خود تعریف کنند.

چارچوب‌ها

چارچوب، یکپارچه کننده محتواهای مرتبط با یک موضوع به صورتی عام است. چارچوب ازیک طرف دربردارنده مفاد محتواهای بالادستی (مانند قوانین، مقررات، نظریه‌ها، ایده‌ها و …) هستند که در طراحی یا توصیف یک موضوع باید موردتوجه قرار گیرند؛ و از طرف دیگر، محتوایی عام بوده و می‌تواند به عنوان یک سیاهه (چک لیست) برای تولید محتوا در موارد خاص استفاده شود.

هم اکنون چارچوب‌های مربوط به فراعلم و سامانه‌های انسانی در سامانه هم‌افزا در حال طراحی بوده و تعدادی از آن‌ها طراحی شده‌اند.

آثار استفاده از چارچوب عبارتند از:

  1. افزایش سرعت و کیفیت جذب اطلاعات: با تفکیک چارچوب از اطلاعات مصداقی، حجم اطلاعات، کاهش یافته که با توجه به محدودیت‌های ادراکی و زمانی به سرعت مطالعه و درک مطلب کمک می‌کند. البته افرادی که نیاز به اطلاعات بیشتر داشته باشند می‌توانند علاوه بر نمونه‌ای که بدون ذکر موارد کلی تنظیم شده، چارچوب آن را نیز مطالعه نمایند.
  2. افزایش کیفیت: با رعایت جامعیت، یکپارچگی، صحت، دقت و آشکاری در چارچوب‌ها (که تعداد آن‌ها کمتر از نمونه‌ها است) و تلاش برای انطباق محتوای نمونه با چارچوب‌ها، طراحی و تدوین نمونه‌های با کیفیت آسان‌تر می‌شود. با استفاده از چارچوب‌ها، محتواها از ابتدا یکپارچه تدوین می‌شوند. به جای اینکه محتواهای متعددی تولیدشده و سپس به دنبال یکپارچه نمودن آن‌ها باشیم؛ معلومات از ابتدا به‌ طور یکپارچه تولید می‌شوند. چارچوب‌ها با فراغت بیشتر و توسط افراد متخصص‌تر طراحی می‌شوند و کیفیت دانش آن‌ها با سهولت بالایی به نمونه‌ها تسری می‌یابد.
  3. افزایش کارایی: افراد با استفاده از چارچوب‌ها بدون نیاز به آموزش‌های طولانی و تخصصی می‌توانند در تولید دانش مشارکت نمایند؛ یک چارچوب یک بار (با کیفیت بالا) طراحی می‌شود و بارها مورداستفاده قرار می‌گیرد. با تفکیک چارچوب از جزییات اقتضائی، به‌هنگام‌‌سازی معلومات ساده‌تر می‌شود؛ از یک چارچوب می‌توان برای تدوین محتوای موضوعات متعدد یا مصادیق متعدد یک موضوع در زمان‌های مختلف استفاده نمود.
  4. انباشت اطلاعات و دانش: با تنوع نمونه‌ها، تغییر شرایط و کسب تجارب و هم چنین تغییرات محتواهای بالادستی، چارچوب‌ها بهنگام شده و به تدریج غنی‌تر می‌شوند؛ محتوای اسناد مصداقی معمولاً بازنگری نشده و ایده‌ها و نکات مهم آن‌ها در محتواهای بعدی جریان نمی‌یابد. به‌ عبارت دیگر، چارچوب‌ها نقش حافظه بلندمدت را دارند.
  5. اشتراک اطلاعات و دانش: ایده‌ها و نکاتی که در نمونه‌ها مطرح می‌شوند، عمومیت یافته و به چارچوب‌ها اضافه می‌شوند و با استفاده از محتوای ساماندهی شده در چارچوب‌ها، طرح‌ها در نمونه‌های دیگری، این ایده‌ها و نکات به آن‌ها انتقال می‌یابد.
  6. استانداردسازی: می‌توان از چارچوب به عنوان مبنایی برای نقد و ارزیابی محتواهای تولیدشده استفاده کرد.

هرچه تعدد، تنوع و پیچیدگی موضوعات بیشتر باشند، مزایای استفاده از چارچوب‌ها آشکارتر می‌شود.

در هنگام ایجاد یک صفحه جدید، اگر موضوع مورد نظر دارای چارچوب باشد، نام چارچوب در فهرست نوع موضوع قابل انتخاب است. با انتخاب چارچوب در هنگام ایجاد موضوع، ارتباط بین صفحه جدید با چارچوب آن برقرار می‌شود.

ساده‌ترین راه برای دسترسی به چارچوب‌ها، استفاده از درگاه چارچوب‌ها است.

نرم افزارها

سامانه نرم‌افزاری هم‌افزا دارای نسخه‌های وب، دسک تاپ و گوشی همراه (موبایل) و افزونه‌هایی برای نرم‌افزار ورد و مرورگرهای وب است. بدین ترتیب، انواع ابزارهای سخت افزاری و نرم‌افزاری که کاربرد عمده‌ای برای مدیریت دانش دارند، در بستری یکپارچه به یکدیگر متصل می‌شوند.

قابلیت‌های نرم افزارهای تحت وب، موبایل و دسک تاپ در صفحات راهنمای آن‌ها بیان شده است.

مثال: یکی از قابلیت‌های شبکه‌های اجتماعی که در نرم‌افزارهای تحت وب و موبایل هم‌افزا وجود دارند، «گروه» است. برای هرموضوعی می‌توان یک گروه ایجاد نمود و از قابلیت‌های آن برای تعامل بین افراد استفاده کرد. برای هر یک از جلسات موردی یا مستمر می‌توان یک گروه ایجاد نموده و با استفاده از ابزار معرفی، اعضای جلسه و افراد مرتبط با موضوع را به عضویت در گروه دعوت کرد. کاربردهای گروه برای پشتیبانی از جلسات عبارتند از:

  1. مطرح کردن سؤالاتی که باید در جلسه پاسخ داده شود و تبادل نظر اولیه درباره ان‌ها به صورت پیش جلسه

  2. ایجاد یک کتابخانه تخصصی درباره موضوع جلسه و گردآوری اسناد و گزارش‌های مرتبط در راستای بهبود دسترسی اعضای جلسه به اطلاعات موجود

  3. مطرح کردن اخبار تخصصی و تحلیل آن ها

  4. معرفی اسناد و افراد مرتبط

  5. تعیین وظیفه برای اعضای گروه و پیگیری آن‌ها با استفاده از ابزار «وظیفه موردی» و میز کار گروه

  6. درج خلاصه مذاکرات جلسه برای اطلاع افراد غایب و همچنین یادآوری برای اعضای حاضر

فعالیت‌ها؛ کاربردهای هم‌افزا برای انجام فعالیت ها

بارزترین کاربرد هم‌افزا، مدیریت و انجام فعالیت‌های گروهی است. هم‌افزا زیرساخت‌های مناسبی برای انجام پروژه‌های بزرگ شبکه‌ای با حضور افراد متعدد و متنوع فراهم کرده است؛ در هم‌افزا جمع سپاری، همکاری انبوه، رایانش اجتماعی و پژوهش الکترونیکی به راحتی امکان‌پذیر است. در سامانه عمومی هم‌افزا، می‌توانید جریان‌های فکری و علمی مورد نظرتان را راه اندازی کنید و یا در سایر جریان‌ها مشارکت نمایید.

فعالیت‌های علمی را می‌توان با دسته‌بندی‌ها و عناوین متعددی بیان نمود و بسیاری از عناوین متعارف، مفهوم یکسان، مشابه یا مرتبطی با یکدیگر دارند.

فعالیت‌های علمی با تقسیم‌بندی انجام شده در نظریه سامانه دانش عبارتند از:

  • بنیادی: تفکر، تعقل، حفظ و یادآوری، دریافت، بیان
  • میانی: یافتن، تدوین، ساماندهی، ارزیابی، انتشار، تحلیل، به کارگیری. برای آشنایی با روش‌های انجام فعالیت‌های میانی، صفحه «روش‌های انجام فعالیت‌های علمی» را ببینید.
  • پروژه‌ها: تولید، انتقال، بهره‌برداری. برای آشنایی با روش‌های انجام پروژه‌ها صفحه «روش‌های انجام پروژه ها» را ببینید.
  • سامانه دانش

زیرسامانه‌های هم‌افزا عبارتند از: برنامه‌ریزی، پژوهش، مشاغل، آموزش، اسناد، دانشنامه، اشتراک دانش، شبکه اجتماعی، پایش

در ادامه فعالیت‌هایی که عناوین و محدوده‌های متفاوتی از آنچه در بالا ذکر شده دارند، به عنوان نمونه بیان می‌شود.

نمونه: انتشار تعاملی

قابلیت‌های تعامل بین کاربران، کانال‌های ارتباطی متنوعی برای انتشار اطلاعات و دانش فراهم می‌نماید. مهم‌ترین قابلیت‌های انتشار تعاملی عبارتند از:

  • اتصال نسخه‌های فیزیکی به وب: قسمت‌هایی از یک موضوع را می‌توان در قالب یک کتاب یا گزارش چاپ نمود و مباحث تفصیلی را در وب قرار داده و نشانی آن‌ها را در نسخه چاپی درج نمود.
  • ارتباط بین مخاطبان، پدیدآورندگان و ناشران

مثال: نویسندگان و ناشران می‌توانند صفحه‌ای برای کتاب، نشریه یا مقاله خود در سامانه‌ایجاد نمایند. از طریق این صفحه امکان معرفی، فروش و همچنین تعامل بین مخاطبان با نویسنده فراهم می‌شود. زبانه بحث در این صفحه می‌تواند محلی برای بحث بین مخاطبان باشد. مخاطبان می‌توانند سؤالات و نظرات خود را با نویسندگان و ناشران مطرح کنند. همچنین امکان ارائه توضیحات، پاورپوینت‌ها و سایر محتواهای جانبی فراهم می‌شود. به این ترتیب محتواهای تولید شده بهتر منتشر و فهمیده می‌شوند.

هم افزا بستر مناسبی برای انتشار کتابها و گزارش‌هایی که محتوای آن‌ها دستخوش تغییرات زیادی است فراهم می‌کند.

نمونه: تدریس

تدریس یکی از انواع روش‌های انتقال دانش بوده و شامل فعالیت‌های یافتن، ساماندهی، تدوین و انتشار است. بنابراین ابزارهایی که برای یافتن محتوا، ساماندهی اطلاعات، تدوین درسنامه و ... وجود دارند، ابزارهایی هستند که برای «تدریس» قابل استفاده هستند

قابلیت‌های متعددی برای تدریس در هم‌افزا پیش‌بینی شده است، برخی از قابلیت‌ها عبارتند از:

  1. مشخص کردن منابع درسی و قرار دادن فایل‌های مورد نیاز دانشجویان
  2. ایجاد انواع فرم‌ها (مانند یادداشت برداری حین و بعد از کلاس)
  3. برقراری ارتباط استاد با دانشجویان
  4. دریافت تکالیف در صندوق ویژه هر فرد با قید زمان تحویل، امکان یادداشت گذاشتن برای دانشجو
  5. آشنایی مدرسان با دانشجویان و دانش آموزان و همچنین آشنایی با دانش‌آموختگان قبلی؛ از طریق بازدید از بخش‌های عمومی صفحات شخصی

نمونه: پرسشنامه الکترونیکی

امکان طراحی پرسشنامه‌های الکترونیکی و گردآوری داده‌های آن‌ها از طریق این سامانه وجود دارد. پرسشنامه به عنوان یک صفحه (از طریق ابزار صفحه جدید) ایجاد شده و می‌توان از مخاطبان مرتبط خواست تا وارد این صفحه شده و پرسشنامه را تکمیل نماید. پاسخ‌ها در میز کار همان صفحه و هم چنین میز کار شخصی طراح پرسش نامه قابل نمایش بوده و به صورت فایل اکسل نیز قابل دریافت است.

اطلاع‌رسانی به مخاطبان برای پیدا کردن صفحه پرسشنامه از طریق اعلام شماره صفحه به آن‌ها و هم چنین ابزار معرفی امکان‌پذیر است. اگر مخاطبان پرسشنامه عضو سامانه باشند، درخواست پاسخ به پرسشنامه در دیوار صفحه شخصی آن‌ها درج شده و هم چنین رایانامه‌ای برای آن‌ها ارسال خواهد شد. اگر مخاطبان مورد نظر عضو سامانه نباشند امکان ارسال رایانامه (به صورت مستقیم) برای آن‌ها وجود دارد.

نمونه: عرضه محتوا

در سامانه عمومی هم‌افزا علاوه بر انتشار محتواهای علمی (شامل کتاب، مقاله، نشریه، نرم‌افزار و فیلم‌های علمی )، امکان خرید و فروش آن‌ها فراهم شده است تا دسترسی بهتری به منابع علمی فراهم شود. قابلیت‌های عرضه و تقاضای عبارتند از:

  1. معرفی محصول از طریق ایجاد یک صفحه برای آن
  2. معرفی صفحه محصول با استفاده از ابزار معرفی
  3. تبادل نظر درباره یک محصول از طریق زبانه بحث صفحه محصول و همچنین گروه‌های مرتبط (یا ایجاد شده برای محصول)
  4. فروش محصول به صورت اجازه مشاهده در وب، بارگیری فایل و یا ارسال نسخه فیزیکی

نمونه: مدیریت تولید محتوا؛ کتاب، نشریه، گزارش

قابلیت‌های مهم برای تدوین محتوا عبارتند از:

  1. قالب: می‌توان برای هر نوع محتوا یک یا چند قالب (تمپلیت) طراحی نمود تا تدوین محتوای آن صفحه ساده‌تر شود.
  2. پودمان: پودمان‌ها برای کار مشارکتی روی یک سند و همچنین برای تفکیک محتوا بسیار مفید هستند. با ابزار پودمان می‌توان کتاب‌ها و گزارش‌هایی ترکیبی ایجاد نمود.
  3. مدیریت نسخه‌ها: امکان ثبت تغییرات در هر ویرایش و مشاهده نسخه‌های قبلی برای مدیریت نسخه‌ها فراهم است.
  4. خودکارسازی برخی از کارهای نگارشی: مانند ایجاد فهرست به‌ طور خودکار، شماره دهی خودکار به جداول، نمودارها و تصاویر، اصلاح اشتباه‌های تایپی، نیم فاصله و نشانه گذاری، اعمال قالب‌های استاندارد برای یکسان‌‌سازی ظاهر صفحه‌ها (مثال‌ها، ماخذها و …)
  5. درج از پایگاه داده: برای نمایش داده‌هایی که در صفحات مختلف استفاده می‌شوند و یا ممکن است تغییر یابند می‌توان قسمتی از محتوای پایگاه داده را در صفحه درج نمود.

با استفاده از قابلیت‌های پردازش سند و مدیریت وظایف، تولید محتوا به صورت مشارکتی (فعالیت هم زمان چند کاربر بر روی یک سند) به سادگی امکان‌پذیر می‌شود..

مدیران یک فصلنامه می‌توانند تمامی مراحل دریافت مقاله، داوری و صفحه‌بندی اولیه را در هم‌افزا انجام دهد. تدوین محتوا با استفاده از قابلیت‌های تحت وب (مانند نسخه‌بندی اسناد، تولید کتاب‌های برخط و ... ) که امکان کار گروهی در تدوین یک سند را فراهم می‌کند. همچنین امکان فروش و ارتباط با مخاطبان فراهم است.

مدیریت پروژه

دانش در همه پروژه‌ها اعم از پروژه‌های اجرایی و علمی نقش مهمی دارد. در سامانه عمومی هم‌افزا قابلیت‌هایی برای مدیریت پروژه‌ها و به‌ ویژه پروژه‌های علمی فراهم شده است.

انجام هر فعالیت و پروژه‌ای نیاز به دانش دارد؛ از طرف دیگر، تجارب کسب شده در حین انجام پروژه، دربردارنده دانش است؛ این دو مورد، نقش جانبی دانش است که برای همه پروژه‌ها موضوعیت دارد. به‌ عبارت دیگر در انجام همه پروژه‌ها دانش نقش دارد و «مدیریت دانش» پروژه‌ها و فرایندها موضوعیت می‌یابد؛ در پروژه‌های علمی (که برای تولید دانش انجام می‌شوند) دانش نقش محوری نیز دارد.

مثال: پروژه احداث یک کارخانه نیاز به دانش‌های متعددی (از مکان‌یابی گرفته تا انتخاب تجهیزات و چیدمان آن‌ها) داشته و در حین احداث، تجارب متعددی به دست می‌آید.

مثال: «ارزیابی کیفیت خدمات یک سازمان» یک پروژه پژوهشی است که دستاورد آن اطلاعات و دانش است. بنابراین یک پروژه علمی محسوب می‌شود؛ علاوه براین نقش محوری، آگاهی از روش‌های ارزیابی، نحوه طراحی پرسشنامه، تجارب حاصل از گردآوری داده‌ها و... دانش‌های جانبی هستند که برای انجام این پروژه علمی موردنیاز بوده یا حاصل می‌شوند.

مفاهیمی مانند «ارزیابی قبل، حین و بعد از پروژه» و تدوین و استفاده از «درس آموخته ها» که در مواردی مانند «جایزه ملی کیفیت ایران»، «ای اف کیو ام» و «سطوح شایستگی مدیریت پروژه» مطرح می‌شوند؛ به لزوم «مدیریت دانش» در فعالیت‌ها و پروژه اشاره دارند. البته ممکن است در یک پروژه معین، مدیریت دانش ضرورت چندانی نداشته باشد.

کاربردهای سامانه هم‌افزا برای انجام پروژه

سامانه هم‌افزا، برای همه پروژه‌ها (راه سازی، سدسازی، نصب ماشین آلات و ...) به عنوان زیرساخت مدیریت دانش پروژه قابل استفاده است؛ برای پروژه‌های علمی علاوه بر مدیریت دانش پروژه، از هم‌افزا می‌توان به عنوان یک سامانه مدیریت پروژه استفاده نمود.

فعالیت‌هایی که برای مدیریت دانش پروژه‌ها و انجام پروژه‌های علمی انجام می‌شوند، ترکیبی از فعالیت‌های میانی هستند؛ بنابراین آشنایی با روش‌های انجام فعالیت‌های میانی که دربردارنده کاربردهای پایه‌ای هم‌افزا هستند، اطلاعاتی درباره کاربردهای هم‌افزا در مدیریت پروژه به دست می‌دهد.

زیرسامانه‌های اسناد، دانشنامه، شبکه اجتماعی، اشتراک دانش، آموزش و مشاغل برای مدیریت دانش پروژه و هچنین انتقال و بهره‌برداری از علم کاربرد داشته و برای پروژه‌های تولید علم، زیرسامانه پژوهش نیز پیش‌بینی شده است. در سامانه عمومی هم‌افزا برخی از قابلیت‌های این زیرسامانه‌ها ارائه می‌شود؛ امکانات سامانه عمومی هم‌افزا برای مدیریت پروژه عبارتند از:

  1. مدیریت افراد و محتوا
  2. همیاری کاربران
  3. برون سپاری و یا درخواست همکاری

مدیریت افراد و محتوا

برخی از امکانات سامانه عمومی هم‌افزا برای مدیریت افراد و محتوای پروژه‌ها عبارت‌اند از:

  1. ایجاد گروه: برای انجام مأموریت‌های دانشی گروه‌های متعددی می‌توان ایجاد کرد؛ گروهی برای مدیریت پروژه، گروهی تخصصی برای استفاده از نظرات و یا کمک‌های صاحب‌نظران.
  2. ایجاد صفحه پروژه: صفحه پروژه شامل زبانه‌های منشور، کتابخانه، بحث و میزکار است.
  3. ایجاد فرایند: با استفاده از ابزار «فرایند جدید» در میزکار می‌توان فرایندی برای مدیریت پروژه‌های علمی طراحی نمود.
  4. ایجاد سبد پروژه: با استفاده از قابلیت دسته‌بندی پروژه‌ها در میزکار می‌توان سبدی از پروژه‌ها را تعریف نمود و از قابلیت‌های مدیریت سبد پروژه استفاده کرد.
  5. صفحه شخصی: تخصص‌های افراد و صحه گذاری آن‌ها به شناسایی بهتر توانمندی‌های اعضای پروژه کمک می‌کند.

همیاری کاربران

مجری یک پروژه ممکن است یک گروه یا یک فرد باشد. در مواردی هم که مجری پروژه یک نفر است، بهتر است به جای فعالیت انفرادی، از تعامل با سایر افراد استفاده شود.

روش‌های استفاده از کمک دیگران برای انجام پروژه‌ها عبارت‌اند از:

  1. به اشتراک گذاری محتوا برای دریافت نظرات
  2. نوشتن پرسش در درگاه پرس و جو یا سایر صفحات
  3. پرسشنامه: می‌توانید پرسش نامه‌ای الکترونیکی طراحی کرده و نظرات مخاطبان را دریافت نمایید.
  4. ایجاد گروه و جلب همکاری افراد مرتبط
  5. عضویت در گروه ها

برون سپاری و یا درخواست همکاری

امکان تعریف پروژه‌های علمی و اعلام آن‌ها برای دریافت طرح پیشنهادی و یا انتخاب مجری و همچنین فراخوان جذب نیرو به صورت تمام وقت یا پروژه‌ای در در آینده راه اندازی خواهد شد.

نکات مهم

برای استفاده از سامانه عمومی هم‌افزا با این نکات توجه نمایید:

  • نرم افزار در بسیاری از کاربردها، مورد استفاده قرار می‌گیرد؛ بنابراین آشنایی با نرم‌افزارهای وب، موبایل و دسکتاپ هم افزا، برای آشنایی و استفاده از این سامانه بسیار موثر است.
  • می‌توانید سؤالات خود درباره کاربردهای هم‌افزا را از میز راهنما بپرسید.
  • همه کاربران به همه قابلیت‌ها دسترسی ندارند؛ برای اطلاع از دسترسی‌های خود و همچنین درخواست دسترسی، به قسمت نقش (یکی از قسمت‌های حساب کاربری در میزکار صفحه شخصی خودتان) مراجعه نمایید.