موردی برای نمایش وجود ندارد.
تازه‌های دیوار من
برای مشاهده آخرین مطالب دیوار خود، باید وارد سامانه شوید.

Loading

مفهوم چارچوب

چارچوب 1، در بردارنده ویژگی ها و روش های عام برای طراحی یک سامانه است. چارچوب از یک طرف یکپارچه کننده مولفه های بالادستی (مانند قوانین، مقررات، نظریه ها، ایده ها و …) در سطحی انتزاعی بوده و از طرف دیگر روش ساخت یک سامانه را به صورتی عام بیان می کند. عام (کلی) بودن چارچوب به معنای بیان کردن مشخصه های مشترک بین مصادیق است

رابطه بین چارچوب، محتواهای بالادستی و نمونه ها (مصادیق) در تصویر زیر نمایش داده شده است. محتوایی که مبتنی بر یک چارچوب طراحی می شوند، نمونه ای از آن چارچوب نامیده می شود.

مثال: برای طراحی برنامه راهبردی صنعت، می توان یک چارچوب طراحی کرد که حاوی اشارات قوانین و مقررات مختلف درباره صنعت، نکات مرتبط با صنعت در نظریه های علمی، ایده ها، مسائل متداول و ... باشد. این چارچوب را می توان برای طراحی برنامه های راهبردی صنایع مختلف بکار برد.

محتواهای علمی (که به صورت متعارف تدوین می شوند) را می توان به دو بخش تفکیک کرد. یک بخش معلوماتی هستند که فارغ از زمان و مکان بوده و روابط، اهمیت ها، آثار، استدلال های عام، ماهیت پدیده ها و ... را بازگو می کنند. بخش دوم معلوماتی هستند که به مصادیق پرداخته و پدیده را برای یک مکان و زمان خاص بیان می کنند. چارچوب ها دربرگیرنده معلومات بخش اول هستند.

مثال: درباره «انتشار فناوری» هم می توان به تعاریف، اهمیت و اثرات آن پرداخت و هم اطلاعاتی در مورد ابعاد انتشار فناوری در صنعت لوازم خانگی در یک بازه زمانی مشخص ارائه داده و راهبردهایی برای بهبود انتشار فناوری ارائه داد. نوع اول اطلاعات در چارچوب فناوری و نوع دوم در برنامه فناوری لوازم خانگی ذکر می شود.

مثال: در فصل سوم این کتاب «چارچوب برنامه دانش سازمان» ارائه شده است. استفاده از این چارچوب، طراحی برنامه دانش برای یک سازمان را تسهیل می کند.

مثال: برای درک بهتر نسبت بین یک چارچوب و محتوایی که بر اساس آن شکل می گیرد «چارچوب برنامه راهبردی زنجیره تأمین» و «برنامه راهبردی زنجیره تأمین تجهیزات الکتریکی و الکترونیکی» را در سامانه عمومی هم افزا ملاحظه نمایید.

آثار استفاده از چارچوب

آثار طراحی و استفاده از چارچوب ها عبارت اند از: افزایش سرعت و کیفیت جذب، افزایش کیفیت، افزایش کارایی، انباشت، اشتراک، استانداردسازی

  1. افزایش سرعت و کیفیت جذب اطلاعات: با تفکیک چارچوب از اطلاعات مصداقی، حجم اطلاعات، کاهش یافته که با توجه به محدودیت های ادراکی و زمانی به سرعت مطالعه و درک مطلب کمک می کند. البته افرادی که نیاز به اطلاعات بیشتر داشته باشند می توانند علاوه بر نمونه ای که بدون ذکر موارد کلی تنظیم شده، چارچوب آن را نیز مطالعه نمایند.
  2. افزایش کیفیت: با رعایت جامعیت، یکپارچگی، صحت، دقت و آشکاری در چارچوب ها (که تعداد آن ها کمتر از نمونه ها است) و تلاش برای انطباق محتوای نمونه با چارچوب ها، طراحی و تدوین نمونه های با کیفیت آسان تر می شود. با استفاده از چارچوب ها، محتواها از ابتدا یکپارچه تدوین می شوند. به جای اینکه محتواهای متعددی تولیدشده و سپس به دنبال یکپارچه نمودن آن ها باشیم؛ معلومات از ابتدا به طور یکپارچه تولید می شوند. چارچوب ها با فراغت بیشتر و توسط افراد متخصص تر طراحی می شوند و کیفیت دانش آن ها با سهولت بالایی به نمونه ها تسری می یابد.
  3. افزایش کارایی: افراد با استفاده از چارچوب ها بدون نیاز به آموزش های طولانی و تخصصی می توانند در تولید دانش مشارکت نمایند؛ یک چارچوب یک بار (با کیفیت بالا) طراحی می شود و بارها مورداستفاده قرار می گیرد. با تفکیک چارچوب از جزییات اقتضائی، به هنگام سازی معلومات ساده تر می شود؛ از یک چارچوب می توان برای تدوین محتوای موضوعات متعدد یا مصادیق متعدد یک موضوع در زمان های مختلف استفاده نمود.
  4. انباشت اطلاعات و دانش: با تنوع نمونه ها، تغییر شرایط و کسب تجارب و همچنین تغییرات محتواهای بالادستی چارچوب هستند، چارچوب ها بهنگام شده و به تدریج غنی تر می شوند؛ محتوای اسناد مصداقی معمولاً بازنگری نشده و ایده ها و نکات مهم آن ها در محتواهای بعدی جریان نمی یابد. به عبارت دیگر، چارچوب ها نقش حافظه بلندمدت را دارند.
  5. اشتراک اطلاعات و دانش: ایده ها و نکاتی که در نمونه ها مطرح می شوند، عمومیت یافته و به چارچوب ها اضافه می شوند و با استفاده از محتوای ساماندهی شده در چارچوب ها، طرح ها در نمونه های دیگری، این ایده ها و نکات به آن ها انتقال می یابد.
  6. استانداردسازی: می توان از چارچوب به عنوان مبنایی برای نقد و ارزیابی محتواهای تولیدشده استفاده کرد.

هرچه تعدد، تنوع و پیچیدگی موضوعات بیشتر باشند، مزایای استفاده از چارچوب ها آشکارتر می شود.

مثال: چارچوب برنامه راهبردی زنجیره تأمین، مواردی که در طراحی برنامه یک زنجیره باید بیان شوند را ذکر می کند. طراحان برنامه های راهبردی با استفاده از این چارچوب، ده ها برنامه مانند برنامه راهبردی سیمان، پتروشیمی، نان و را ... می توانند طراحی کنند. با تدوین چارچوب برنامه راهبردی زنجیره تأمین توسط یک گروه خبره، طراحان برنامه های زنجیره تأمین (مانند فولاد، خودرو، پتروشیمی، شیشه، سیمان و ...) از روش ها و معلومات عمومی درج شده در چارچوب استفاده می کنند.

مثال: اگر سرفصل اثرات بحران جهانی به چارچوب رشته صنعتی اضافه شود، به تمام رشته این بخش اعمال شده و مدیر موضوع موظف به به روزرسانی موضوع در این سرفصل جدید است.

مثال: در پروژه طراحی برنامه راهبردی صنعت و معدن و تجارت ابتدا چندین چارچوب ازجمله چارچوب زنجیره تأمین طراحی شد. در چارچوب زنجیره تأمین مسائلی که به طور عمومی در هر زنجیره تأمین اتفاق می افتد و اهدافی و راهبردهایی که ممکن است در یک زنجیره تأمین به کار رود به طور منسجم درج می شوند. از گروهی که مسئول طراحی برنامه راهبردی زنجیره تأمین فراورده های غذایی بود خواسته شد که طبق این چارچوب برنامه را طراحی نماید. طراحی این برنامه یک سال و نیم طول کشید و در حین آن چارچوب زنجیره تأمین اصلاح و تکمیل شد. برنامه تجهیزات الکتریکی و الکترونیکی 7 ماه زمان برد و برنامه تجهیزات هوایی، 2 ماهه طراحی شد. اتفاقی که رخ داد این بود که دانش و ایده هایی که در صنایع غذایی به دست آمده بود در چارچوب زنجیره تأمین انباشت شد و با موضوعات دیگر به اشتراک گذاشته شد. مثلاً از تنش های بین دام پروری ها و لبنیاتی ها، مسائل ارتباط بین حلقه ها تشخیص داده شده و عمومیت یافت و احتمال پدید آمدن این مسائل عام در زنجیره تجهیزات الکترونیکی بررسی شد. به لحاظ عملی محال بود که فردی که در صنایع غذایی و فردی که در الکترونیک کرده اند به طور مستقیم تبادل دانش کنند؛ هم به لحاظ زمانی امکان پذیر نبود و هم این که وقتی روبروی هم می نشستند ادبیات مشترکی برای مفاهمه دقیق نداشتند.

معنای چارچوب این است: لایه ای میانی بین اسناد بالادستی که امکان تغییرات دارند و مصادیقی که در یک مقطع زمانی یا در طول زمان ممکن است تغییر کنند. هر چه که این گونه باشد، چارچوب است؛ البته برخی از چارچوب ها غنی و برخی سطحی هستند.

مثال: دستورالعمل تدوین مقاله که در آن نوع و اندازه حروف، تعداد صفحات و قسمت بندی ها بیان می شود، یک چارچوب برای یکسان سازی ظاهر مقالات است.

مثال: استاندارد تولید مسواک، مشخصات ضروری برای تولید مسواک را تعیین می کند. این استاندارد به تدریج با مشخص شدن عوارض استفاده از مسواک های فعلی و تولید مواد جدیدتر اصلاح و تکمیل می شود.

روابط بین چارچوب ها

چارچوب ها برای موضوعات طراحی می شوند و انواع روابط بین موضوعات، بین چارچوب ها نیز می تواند وجود داشته باشد. البته روابط بین چارچوب ها و نمونه ها، فقط رابطه عام و خاص است.

مثال: در تصویر زیر ارتباط عام و خاص بین «چارچوب برنامه دانش» با «چارچوب برنامه دانش شخصی» و «برنامه دانش سازمان» نمایش داده شده است. در این تصویر ارتباط بین «برنامه دانش سازمان الف» و «برنامه دانش سازمان ب» با چارچوب برنامه دانش سازمان دیده می شود.

تصویر 1 : ارتباط بین چارچوب ها و نمونه های مبتنی بر آن ها

قالب

برای استفاده آسان تر از چارچوب ها می توان برای هر چارچوب یک قالب 2طراحی نمود. قالب ها فرم هایی هستند که بر اساس چارچوب به محتوا شکل می دهند.


↑ [1] Framework
↑ [2] Template