موردی برای نمایش وجود ندارد.
تازه‌های دیوار من
برای مشاهده آخرین مطالب دیوار خود، باید وارد سامانه شوید.

Loading

اشتراک دانش امکان انتقال دانش از فرد به فرد دیگر و یا مستندسازی دانش را فراهم می‌کند و یکی از مراحل بسیار مهم در چرخه حیات دانش به‌ شمار آید.

ضرورت اشتراک دانش

در حین انجام فعالیت‌های مختلف، تجارب و مهارت‌هایی به دست می‌آیند که معمولا نهفته مانده و در دسترس سایر افراد قرار نمی‌گیرند؛ حتی ممکن است به فراموشی نیز سپرده شوند. دانش نهفته (ضمنی) به لحاظ هزینه‌ای که برای به دست آمدن آن‌ها صرف شده و یا به لحاظ فایده به‌کارگیری از آن‌ها، بسیار گرانبها بوده اما کمتر مورد استفاده قرار می‌گیرند.

علاوه بر دانش نهفته، دانش‌های آشکاری نیز وجود دارند که در ذهن افراد محدود و یا در حوزه‌های کاری خاصی محصور مانده‌اند و در دسترس سایر افراد قرار نمی‌گیرند. بسیاری از اطلاعات ذخیره شده نیز به خوبی بازیابی نشده و ذخایری هستند که با مرور زمان ارزش آن‌ها نیز کاسته می‌شود.

اگر اشتراک دانش به خوبی انجام شود، دارایی‌های موجود مورد بهره‌برداری قرار گرفته و مهم‌تر اینکه توسعه می‌یابند.

سازوکارهای اشتراک دانش

نوناکا و تاکوچی دو پژوهشگر صاحب نام در حوزه مدیریت دانش، الگویی درباره گردش دانش ضمنی و صریح در میان صاحبان دانش ارائه داده‌اند که دربردارنده نکات مهمی در مدیریت دانش است. آن‌ها در الگوی خود به تغییر ماهیت و یا مالکیت دانش اشاره کرده‌اند که شامل اجتماعی کردن، ترکیب، برون‌‌سازی و درون‌‌سازی است. در اجتماعی سازی(Socialization) و برونی‌‌سازی (Externalization) ماهیت دانش به ترتیب از ضمنی به ضمنی (انتقال دانش از یک فرد به فرد دیگر) و ضمنی به صریح (مستندسازی دانش) تغییر پیدا می‌کند.
اشتراک دانش از طریق اجتماعی کردن با روش ارتباط مستقیم (مانند گفتگوی دو یا چند نفره، شرکت در جلسات، صحبت غیررسمی در باره یک موضوع) و همچنین ارتباط غیرمستقیم از طریق فضای مجازی از طریق چت‌های برخط، وب کنفرانس، تلفن و ... امکان‌پذیر است. در اجتماعی‌‌سازی دانش، ارتباط کلامی همواره بعنوان موثرترین راه ارتباط دانش ضمنی محسوب می‌شود، ابزارها و فرایندهای سازمانی، محیط فیزیکی سازمان، طراحی فعالیت‌های دانشی و حمایت رهبران و مدیران امکان تسهیل در اجتماعی‌‌سازی دانش را فراهم می‌کند.

برونی‌‌سازی دانش و ثبت تجربیات و به‌ عبارت کلی‌تر، آشکارسازی دانش ضمنی، می‌تواند توسط خود افراد و یا با کمک سایر افراد انجام شود. برونی‌‌سازی دانش امکان ایجاد حافظه سازمانی از تجارب و دانش سازمانی افراد را فراهم می‌آورد. با رویکرد برونی‌‌سازی دانش، معضلاتی نظیر از بین رفتن حافظه سازمانی در صورت بازنشسته شدن و یا استعفای کارکنان دانش محور کم رنگ می‌شود. همچین ثبت تجارب و ایده‌ها در حافظه سازمانی امکان بهره‌گیری حداکثری از تجربیات کارکنان در کلیه سطوح سازمان و ایده‌های نو برای خلق دانش جدید را فراهم می‌سازد.

با فراگیرشدن فناوری اطلاعات در سازمان‌ها و الکترونیکی شدن فعالیت‌های روزمره کارکنان، ابزارهای وب 2 و وب 3 می‌توانند نقش موثری را در اشتراک دانش ایفا کنند. ابزارهای وب 2 و وب 3 امکان تعامل و اشتراک محتوا و دانش را در فضای مجازی فراهم کرده و قابلیت‌های زیادی برای اجتماعی‌‌سازی و برونی‌‌سازی دانش را فراهم کرده است.

قابلیت‌های سامانه اشتراک دانش هم افزا

در سامانه هم‌افزا قابلیت‌های موثر و جدیدی برای اشتراک دانش با روش‌های اجتماعی و برونی‌‌سازی فراهم شده است؛ برخی از قابلیت‌ها عبارتند از:

  1. گروه بخشی مهمی از شبکه‌های اجتماعی هستند که امکان تعامل و اشتراک دانش را در فضای وب ممکن می‌سازند. در مقابل جلسات رسمی و صحبت‌های چندنفره غیررسمی، اشتراک دانش در فضای گروه امکان تعامل و اشتراک دانش میان افراد بسیار بیشتری را فراهم می‌کند.
  2. درگاه پرس وجو
    • این درگاه محل اشتراک و انتقال دانش است، سئوالاتی که اعضا با برچسب سئوال در سامانه قرار می‌دهند در این درگاه قرار می‌گیرد و بعنوان یک پایگاه سئوالات محسوب می‌شود.
    • سئوال‌ها و نظرات مطرح شده پیرامون یک سئوال، امتیاز تخصیص داده شده به جواب‌ها، تعداد پسندهای هر سئوال خود امکان اجتماعی کردن دانش و کیفیت دانش ثبت شده در سامانه را فراهم می‌کند
    • مشاهده پاسخ دهنده گان به سئوال‌ها زمنیه شناسایی نخبگان و صاحب‌نظران حوزه‌های مرتبط را فراهم می‌کند. با شناسایی این افراد، امکان معرفی متخصصین به سایر کاربران سامانه و امکان چت کردن با آن‌ها جهت اشتراک دو نفره دانش فراهم خواهد شد
  3. درگاه مسائل و ایده‌ها، درگاهی است که ایده‌ها، تجربیات و مسائل پیرامون سامانه و سازمان در آن مطرح می‌شود.
  4. برای محتواهای دانشی مهم می‌توان یک صفحه ایجاد کرد. امکان ایجاد صفحه به صورت اختصاصی یا عمومی، امکان برونی‌‌سازی و مکتوب کردن دانش را در دو سطح عمومی و اختصاصی فراهم می‌کند. با امکان ایجاد صفحه اختصاصی، دانش مکتوب شده تنها در دسترس فرد ایجاد کننده (و کاربرانی که ایجاد کننده به آن‌ها اجازه دسترسی بدهد) خواهد بود و عمومی‌‌سازی صفحه پس از ارزیابی توسط مدیر سامانه امکان‌پذیر خواهد بود.
  5. در هر صفحه ابزارهای تعاملی وجود دارد که کاربران سامانه قادر به اشتراک دانش در قالب بحث، سئوال، نظر، ایده و .... می‌باشند. ابزارهای تعامل برای بخش و یا کل صفحه مورد استفاده قرار می‌گیرد. با به‌کارگیری از ابزارهای تعامل در صفحه و مشاهده مطالب در زبانه بحث، امکان اشتراک دانش زیر هر یک از اسناد، محتوا و مستندات کتبی سازمان به ‌طور مستقیم ممکن می‌شود.
  6. پسندکردن: کاربران می‌توانند نظرات، پرسش‌ها، مطالب، ایده‌ها و تجربیات مکتوب شده را بپسندند و به این ترتیب معیاری برای کیفیت محتوا حاصل شوذ.
  7. صحه گذاری: هر کاربر می‌تواند تخصص‌های دیگر کاربران را صحه گذاری نماید.
  8. امتیازدهی: می‌توان اشخاص و صفحات را به یک یا چند دسته تقسیم کرده و برای هر دسته معیارهایی برای امتیازدهی و رتبه‌بندی تعیین نمود. امتیازی که هر فرد به دست می‌آورد علاوه بر اینکه می‌تواند مبنایی برای ارزیابی عملکرد و دانش فرد باشد، قابل مبادله نیز خواهد بود؛ به عنوان مثال یک کاربر می‌تواند در ازای دریافت خدمات دانشی (مثلا پاسخ به پرسشی که مطرح نموده است) تعدادی از امتیازات خود را به سایر کاربران (شخص پاسخ دهنده) منتقل نماید.
  9. با قابلیت تعریف فرایند، امکان ایجاد گردش کار و طی شدن مراحل مختلف (از تدوین دانش تا ارزیابی) فراهم می‌شود.
  10. با تعریف گزارش عملکردی و تعیین دوره‌های زمانی تدوین گزارش و تخصیص منابع انسانی به هر گزارش، دانش به ‌صورت مدون، در زمانبندی تعیین شده و به ‌صورت طبقه‌بندی شده مکتوب و ذخیره‌سازی می‌شود.
  11. چارچوب‌ها و تقسیم‌بندی‌ها در هم‌افزا امکان برونی‌‌سازی و بازیابی محتوا در آینده را با سرعت و سهولت بیشتر همراه می‌کند.

به عنوان مثال برای هر یک از جلسات موردی یا مستمر می‌توان یک گروه ایجاد نموده و با استفاده از ابزار معرفی، اعضای جلسه و افراد مرتبط با موضوع را به عضویت در گروه دعوت کرد. کاربردهای گروه برای پشتیبانی از جلسات عبارتند از:

  1. مطرح کردن سؤالاتی که باید در جلسه پاسخ داده شود و تبادل نظر اولیه درباره آن‌ها به صورت پیش جلسه
  2. ایجاد یک کتابخانه تخصصی درباره موضوع جلسه و گردآوری اسناد و گزارش‌های مرتبط در راستای بهبود دسترسی اعضای جلسه به اطلاعات موجود
  3. مطرح کردن اخبار تخصصی و تحلیل آن ها
  4. معرفی اسناد و افراد مرتبط
  5. تعیین وظیفه برای اعضای گروه و پیگیری آن‌ها با استفاده از ابزار «وظیفه موردی» و میز کار گروه
  6. درج خلاصه مذاکرات جلسه برای اطلاع افراد غایب و همچنین یادآوری برای اعضای حاضر

برای حوزه‌های مختلف کاری می‌توان درگاه‌هایی ایجاد کرد و در هر درگاه مواردی مانند آخرین تجربه‌ها، پربحث ترین‌ها، اسناد و گزارش‌های مرتبط، افراد فعال، اطلاعیه‌ها و... درج شود.

هم افزا