موردی برای نمایش وجود ندارد.
تازه‌های دیوار من
برای مشاهده آخرین مطالب دیوار خود، باید وارد سامانه شوید.

Loading

محدوده

مرز

پسماند به مواد جامد، مایع و گاز (غیر از فاضلاب) گفته می‌شود که به‌ طور مستقیم یا غیرمستقیم حاصل از فعالیت انسان بوده و از نظر تولیدکننده، زائد تلقی می‌شود. منشاء پسماندها عبارتند از: خانوارها، مراکز تجاری، صنعتی، بیمارستانی و .... و در پنج گروه تقسیم می‌شوند:

  1. پسماندهای عادی: به صورت معمول از فعالیت‌های روزمره انسان در شهرها، در روستاها و خارج از آن تولید می‌شود از قبیل زباله‌های خانگی و نخاله ها
  2. پسماندهای پزشکی: کلیه پسماندهای ناشی از بیمارستان‌ها، مراکز بهداشتی، درمانی آزمایشگاههای تشخیص طبی و سایر مراکز مشابه
  3. پسماندهای صنعتی: کلیه پسماندهای ناشی از فعالیت‌های صنعتی و معدنی و پسماندهای پالایشگاهی صنایع گاز، نفت و پتروشیمی
  4. پسماندهای کشاورزی:به پسماندهای ناشی از فعالیت‌های تولیدی در بخش کشاورزی
  5. پسماندهای ویژه: کلیه پسماندهای گفته می‌شود که به‌ دلیل بالا بودن حداقل یکی از خواص خطرناک از قبیل سمیت، بیماری زا، بیماری زا، خورندگی و مشابه آن به مراقبت ویژه نیاز دارد.

پسماندها یا بازیافت و یا در صورت غیر قابل بازیافت شدن باشند، دفن می‌شوند. بازیافت به آماده‌‌سازی مواد برای استفاده مجدد گفته می‌شود. یا به‌ عبارتی دیگر فرایندی که طی آن مواد جمع‌آوری و جداسازی شده و به منزله مواد خام برای تولید محصولات جدید بکار گرفته می‌شود.

مثال: مواد قابل بازیافت چیزهای زیادی را شامل می‌شوند از جمله بسیاری از انواع شیشه‌ها، کاغذها، فلزات، پلاستیک، منسوجات، آلمینیوم‌های الکترونیکی مصرف شده در رایانه‌ها و گوشی‌های تلفن همراه.اما استفاده مجدد از زباله‌های طبیعی مثل پسمانده مواد غذایی به عنوان کود جزو بازیافت محسوب نمی‌شوند.موادی که قرار است بازیافت شوند یا به مرکز جمع‌آوری این مواد آورده می‌شوند از کنار خیابان جمع‌آوری می‌شوند و ابتدا دسته‌بندی شده سپس پاک می‌شوند و دوباره پردازشهایی روی آن‌ها انجام می‌شود تا به مواد تازه برای ساخت تبدیل شونداگر چه گاهی اوقات بازیافت در مقایسه با تولید از مواد خام بسیار گرانتر و مشکل‌تر است. اما به خاطر استفاده مجدد از همان مواد به صرفه است زیرا که آن مواد در حالت کلی دارای ارزش ذاتی می‌باشند.و بعضی از مواد نیز دارای طبیعت خطرناکی هستند مانند جیوه.به همین خاطر استفاده مجدد از آن‌ها بهتر است.

در این بخش همچنین محصولات حاصل از بازیافت و کاربرد آن‌ها نیز آورده می‌شوند.

در این بخش ذی‌نفعان بازیافت در کشور و سازمان‌ها و ارگان‌های دخیل در امور بازیافت و میزان تاثیر آن‌ها بر فرایندها مورد بررسی قرار می‌گیرند.

مثال: در ایران ذی‌نفعان بازیافت حاکمیت(شامل: سازمان حفاظت محیط زیست، سازمان مدیریت پسماند شهری شهرداری، وزارت کشور/سازمان شهرداری‌های کشور، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، وزارت صنعت، معدن و تجارت و وزارت جهاد کشاورزی)، تشکل‌ها و انجمن‌های صنفی(اتحادیه صنایع بازیافت ایران و مرکز صلح و محیط زیست) و سایر مراکز (مراکز حمل‌ونقل عمومی، مراکز نگهداری و جداسازی مواد بازیافتی)

جایگاه

تفکیک زایدات به عنوان یکی از ارکان اقتصادی در هر برنامه بازیافت مطرح است. هر چه این اقدام به نقطه و زمان تولید زباله نزدیک‌تر باشد عملیات بازیا فت توفیق کمی و کیفی بیشتری و نهایتاً ثمره اقتصادی بیشتری خواهد داشت. باتوجه به اهمیت بازیافت زباله در کشور و نقش عمد‌های که در جلوگیری از آلودگی محیط زیست و کمک به اقتصاد ملی ایفا می‌کند.

تقسیم‌بندی درونی

فرایندهای عمومی بازیافت عبارتند از:

  1. تولید مواد زائد(کمیت و کیفیت)
  2. جابه جایی، ذخیره و پردازش در محل
  3. جمع‌آوری
  4. حمل‌ونقل
  5. پردازش و بازیافت
  6. دفع نهایی و یا استفاده به عنوان محصول یا انرژی

روش‌های بازیافت در سه دسته جای می‌گیرند:

  1. بازیافت انرژی
  2. بازیافت مکانیکی
  3. بازیافت شیمیایی

مثال: در بازیافت انرژی زباله به عنوان یک سوخت سوزانده می‌شود. باید توجه کرد که بازده انرژی (انرژی حاصل از سوختن واحد وزن سوخت) پلاستیک‌ها نسبت به سوخت‌های فسیلی مرسوم بیشتر است. بازیافت مکانیکی، یعنی خرد کردن و استفاده یک محصول پلاستیکی در ساخت یک قطعه. در این روش باید نکات زیادی رو در نظر گرفت. مثلا برای ساخت قطعات حساس‌تر سازمان‌های مربوطه مقدار مجاز پلاستیک بازیافتی در قطعه را تعیین می‌کنند. در بازیافت شیمیایی پلاستیک به وسیله روش‌های شیمیایی به مواد دیگری (اغلب مواد اولیه یا میانی) تبدیل می‌شود. این روش نسبت به دو روش دیگه جدیدتر است ولی هنوز از نظر اقتصادی به صرفه نیست. اما بسیار مورد توجه قرار دارد(به تهیه رزین پلی استر از بطری‌های نوشابه از جنس پلی اتیلن ترفتالات یا PET اشاره کرد.).

برای آسان‌تر کردن امر بازیافت معمولاً دو نوع جداسازی مواد صورت می‌گیرد که «تفکیک در مبدأ» و «تفکیک در مقصد» نام دارند.

مثال: تفکیک در مبدأ در سطح شهر و خیابان‌ها و فروشگاه‌ها از طریق سبدها و سطل‌های جداسازی مواد انجام می‌شود ولی برای تفکیک در مقصد مکان ویژه‌ای به نام مرکز بازیافت مواد در نظر گرفته می‌شود. در مرکز بازیافت مواد بازیافتی و غیر قابل بازیابی دسته‌بندی می‌شوند.بسیاری از فروشگاه‌ها و کارخانه‌های بزرگ مواد زاید مانند قوطی‌های کنسرو، بطری‌های شیشه‌ای و روزنامه‌های باطله را به‌ منظور بازیافت از مشتری بازخرید می‌کنند.

و به‌ طور خلاصه مواد بازیافتی یا به عنوان سوخت و یا مواد اولیه برای صنایع تولید از بازیافت مورد استفاده قرار می‌گیرند.

وضعیت

در بخش «وضعیت»، وضعیت موجود و مطلوب موضوع توصیف می‌شود. وضعیت موضوع با بیان وضعیت متغیرهای حالت قابل مشخص‌‌سازی بوده و اطلاع از آن‌ها برای تحلیل‌ها کافی است؛ اما برای درک بهتر وضعیت، معلومات بیشتری از موضوع و محیط آن نیز بیان می‌شود.

نکات مهم:

  1. در مواردی که مقایسه با سایر کشورها امکان‌پذیر است، اطلاعات مقایسه‌ای ارائه شوند. (البته باید به خاطر داشت که وضعیت سایر کشورها، نشان دهنده ارزش مطلوب نبوده و نباید بدون تامل تقلید شود. وضعیت سایر کشورها نشان دهنده امکان‌پذیربودن برخی حالتها بوده و همچنین به عنوان یک تجربه قابل بررسی است.)
  2. مقادیر وضعیت برای زمان فعلی و زمان‌های آتی (با فرض ادامه سازو کارهای فعلی) و ظرفیت‌های بالقوه ذکر شده و تحلیل شود.
  3. تا حد امکان اطلاعات به تفکیک استان‌ها آورده شود.
  4. تجارب سایر کشورها و مطالعات تطبیقی (شامل: الگوهای توسعه در سایر کشورهای جهان، سوابق و تجارب سایر کشورها) در اسناد پشتیبان آورده می‌شوند.

شاخص‌های عمومی

در این بخش اطلاعاتی نظیر ارزش‌افزوده، میزان اشتغال، بهره‌وری، سرمایه‌گذاری و... بیان می‌شود. تحلیل شاخص‌هایی نظیر میزان سرمایه‌گذاری به اشتغال و همچنین سهم صنایع بازیافت از ارزش‌افزوده کل صنایع در این بخش آورده می‌شود.

مبادی تولید پسماند و گردآوری

این بخش شامل: مبادی تولید (مثال: خانگی، صنعتی و بیمارستانی)، میزان تولید، میزان بازیافت، روش‌های جمع‌آوری و بازیافت زباله، نحوه ذخیره‌سازی، جداسازی، مراکز دخیل در بازیافت، واردات مواد اولیه بازیافتی از سایر کشورها، صادرات، استفاده در تولید، میزان زباله که از بین برده می‌شود و هزینه آن‌ها. در این بخش همچنین خلاصه‌ای از آثار زیست محیطی بازیافت و دفن پسماندها آورده می‌شود.

مثال: پسماندهای الکترونیکی و الکتریکی انواعی از پسماندهای ویژه است که دارای خاصیت سمیت،بیماریزایی، پایایی در محیط پیرامون و حتی در پیکره جانداران، خورندگی و مشابه آن می‌باشند. عناصری از قبیل جیوه،آرسنیک، کادمیوم، مس، نیکل، روی، باریم، برلیوم، انواع پلاستیکها، آلومینیوم، طلا، نقره، پلاتین، مواد شیمیایی خطرناک حاصل از مواد مصرفی، وبصورت نادر آلوده کننده‌های آلی پایدار یا ترکیبات هالوژن دار مخرب لایه ازن مثل پلی کلرو بی فنیل‌ها شامل این پسماندهاست مدیریت دفع این مواد به‌ دلیل دشواری جدا‌‌سازی وناکافی بودن تحقیقات در زمینه فرایند بازیافت آن‌ها با چالش مواجه است بعنوان نمونه خطرات فلزات سنگین برروی انسان آسیب به ارگانهای حساس نظیر کلیه و کبد می‌باشد و پلاستیکها در صورت زباله سوزی تولید گروه گازهای دی اکسین و فوران می‌نمایند، که سرطان زایی آن‌ها قطعی است.انتخاب شیوه‌های جمع‌آوری، جدا سازی، پردازش، بازیافت و دفع مناسب و مبتنی بر اصول قابل پذیرش علمی کمک شایانی در کنترل و مداخله موثر در چرخه گردش مواد زاید و جهت دهی آن به سمت بهره‌گیری دوباره همزمان با کاهش مخاطرات زیست محیطی می‌گردد.

در این بخش در خصوص الگوی مصرف و تفکیک پسماندها در مبدأ، روال کلی جمع‌آوری پسماندها در کشور، و پردازش (بی خطر نمودن ) پسماندهای غیر بازیافتی به‌ طور کلی آورده شده و به تشریح کامل فرایند بازیافت پسماندهای بازیافتی (پسماندهای آلی و پسماندهای خشک بازیافتی ) پرداخته می‌شود.

محصولات حاصل از بازیافت

در این بخش خلاصه‌ای از زنجیره تأمین هر گروه از محصولات، فناوری مورد استفاده، تعداد بنگاه‌های فعال در هر گروه، مقایسه وضعیت کشور در بازیافت و صنایع مرتبط با سایر کشورها

مثال: در سال‌های اخیر به‌ دلیل کمبود منابع طبیعی و جلوگیری از اثرات تخریب محیط زیست، بازیافت کاغذ از کاغذهای باطله، مورد توجه قرار گرفته است در واقع تفکر بازیافت کاغذ با اهداف کلی مثل جلوگیری از غارت بی‌رویه منابع طبیعی، کاهش در مصرف انرژی و تقلیل میزان زباله برای کاهش هزینه‌های دفع و تغییر الگوی مصرف به وجود آمد. با توجه به این که کاغذ ماده‌ای فاسد شدنی نیست، بهترین روش جمع‌آوری آن، از درب منازل، اداره‌ها و مدارس قبل از مخلوط شدن با بقیه پسماندها است امروزه درکشورهایی همچون هلند، سوئیس و ژاپن بیش از 50 درصد کاغذهای مصرفی مورد بازیافت قرارمی‌گیرد. بازیافت کاغذ دارای ابعاد مختلفی است که از مهم‌ترین ابعاد آن بعد اقتصادی است. شکی نیست که با جداسازی زباله‌های کاغذ و وارد ساختن مجدد آن در چرخه تولید می‌توان از آن به عنوان یک ماده خام در تولید کالاهای جدید مصرفی استفاده کرد. بر طبق آمار سال 1382 هر شهروند تهرانی به‌ طور متوسط سالانه 13 کیلوگرم کاغذ مصرف می‌کند که بیش از نیمی از کاغذهای مصرف شده در سطل‌های زباله ریخته و یا با زباله‌های شهری مخلوط می‌شوند که غیر قابل تفکیک و بازیافت هستند و در نتیجه سرمایه کلانی از این راه به هدر می‌رود از طرفی واردات سالانه کاغذ، بر اقتصاد شهری لطمه‌ای جبران ناپذیر وارد خواهد کرد که می‌توان با بازیافت، از واردات بی‌رویه به داخل کشور جلوگیری کرد، از طرفی چون بازیافت برنامه‌ای مقرون به صرفه است، نسبت به دفن یا سوزاندن زباله هزینه کمتری را به شهرداری‌ها تحمیل می‌کند با افزایش هزینه دفن به علت محدودیت مقررات موجود و کاهش بودجه شهرها به‌ دلیل هزینه سنگین آشغال سوزها و تکنولوژی‌های کنترل آلودگی هوا، تمایل به بازیافت بدون چون و چرا در آینده افزایش پیدا خواهد کرد. از بعد زیست محیطی بازیافت کاغذ نیز اهمیت فراوان دارد، کاغذهای مورد مصرف از چوب درختان قطع شده به دست می‌آید، برداشت روز افزون از درختان این منابع حیاتی اکوسیستم، نابودی جنگل‌ها را به دنبال خواهد داشت، بازیافت و تولید از کاغذهای باطله به جای چوب نه تنها سبب حفظ جنگل‌ها می‌شود، بلکه انرژی مورد نیاز را برای تولید یک تن کاغذ به سه چهارم تقلیل می‌دهد.

قوانین و مقررات

مثال: براساس قانون بروکسل که در سال 2003 به تصویب رسیده کشورهای عضو اتحادیه اروپا باید وسایل الکتریکی و الکترونیکی بزرگ و کوچک مانند یخچالها، رادیاتورهای برقی، کولرهای گازی، تلفنهای ثابت و همراه، ساعتهای دیجیتالی، رایانه‌ها، چاپگرها، ماشین حسابها، رادیوها، تلویزیونها، ویدئوها، دوربینهای عکاسی، ضبط صوتها و غیره... را جمع‌آوری و بازیافت کنند. براساس ارقام کمیسیون اروپایی هر یک از شهروندان کشورهای عضو اتحادیه اروپا به‌ طور متوسط سالیانه بین 17 تا 20 کیلوگرم زبالههای الکتریکی و الکترونیکی تولید می‌کند که حجم این زباله‌ها سالیانه بین 3 تا 5 درصد در حال افزایش است. این وسایل دارای به‌ ویژه مواد آلوده کننده و مضر مانند سرب، جیوه، کادمیوم، برم و غیره... هستند که باید بازیافت شوند. کلیه شهروندان اروپایی می‌توانند از این پس هنگام خرید یک وسیله جدید الکتریکی و یا الکترونیکی نوع مستهلک آن را به فروشگاه‌های محل خرید تحویل داده تا به مراکز جمع‌آوری این گونه وسایل انتقال یابند. در عین حال مراکز دیگری نیز برای جمع‌آوری این گونه وسایل تعیین شده‌اند که بدون این که هزینه‌ای برای مصرف‌کنندگان داشته باشند آن‌ها می‌توانند وسایل مستهلک الکتریکی و الکترونیکی خود را به این مراکز تحویل دهند. به گفته کمیسیون اروپایی هزینه کلی اجرای این قانون برای مجموعه کشورهای عضو اتحادیه اروپا سالیانه بین 500 تا 900 میلیون یورو برآورد شده است.

مثال: قانون مدیریت پسماند و آیین‌نامه اجرای آن در ایران

محیط زیست

در این بخش

  1. نقش صنایع بازیافت در حفظ محیط زیست
  2. میزان آلایندگی صنایع بازیافتی
  3. تولید محصولات قابل تجزیه در طبیعت: بسیاری از مواد در طبیعت تجزیه می‌شوند و به خودی خود بازیافت می‌شوند این موارد در مورد موجودات زنده‌ای که می‌میرند و یا مواد فاسد شدنی پیش می‌آید. این مواد را مواد زیست فروپاش می‌گویند. برای مثال کود‌هایی که در باغات ریخته می‌شوند و نتیجه کپه کردن موادی مانند غذاهای فاسد شده، آشغال میوه‌ها، پوست تخم‌مرغ و دیگر زباله‌های تجزیه پذیر است که به‌ طور طبیعی توسط حشرات و دیگر جانوران موذی خورده می‌شوند. در تولید محصولات می‌بایستی تاثیر آن‌ها بر محیط زیست بررسی شوند. در این بخش به بررسی محصولات با مصارف بالا و غیر قابل تجزیه در طبیعت و روش‌های جایگزینی آن‌ها پرداخته می‌شود.

مثال: فلزات، کائوچو و پلاستیک نمی‌توانند خورده و تجزیه شوند و برای صدها سال تجزیه نشده در طبیعت باقی می‌مانند. حتی اگر این مواد قطعه قطعه و خورد هم شوند باز هم نمی‌توانند تجزیه شوند و به مرور اتمسفر، زمین و آب را آلوده می‌کنند.

مثال: تولید پلاستیک‌های زیست تخریب پذیر: این پلاستیک‌ها قابلیت بازگشت به طبیعت را طی زمانی قابل قبول دارند. و در دو دسته قرار می‌گیرند: پلاستیک‌های متداول حاوی مواد تخریب پذیر و پلاستیک‌های تخریب پذیر ذاتی. پلاستیک‌های متداول حاوی مواد تخریب پذیر آمیزه‌هایی هستند که در آن‌ها یک ماده تخریب پذیر(مانند نشاسته) به یک پلاستیک متداول (مثل پلی اتیلن) اضافه می‌شود و تخریب این ماده به افزایش سرعت تخریب پلاستیک کمک می‌کند. این مواد چند سالی هست که وارد بازار شده‌اند و با اون که کمک زیادی به کاهش زباله‌های پلاستیکی کرده اند،اما به‌ دلیل این که اولا در انها از همان پلاستیک‌های متداول تخریب ناپذیر استفاده شده و دوما استفاده از مقدار زیادی مواد تخریب پذیر در پلاستیک ویژگی‌ها را تضعیف می‌کنه، موقعیت چندان محکمی ندارند. پلاستیک‌های تخریب پذیر ذاتی موادی هستند که به‌ دلیل ساختمان شیمیایی خاصشان به وسیله باکتری‌ها، آب یا آنزیم‌ها در طبیعت تخریب می‌شوند. مهم‌ترین پلاستیک از این نوع پلی(لاکتیک اسید) هست که از اسید لاکتیک تهیه می‌شود. پیش‌بینی می‌شود این پلاستیک، که خواص بسیار خوبی هم داره، در آینده رقیبی بسیار جدی برای پلاستیک‌های متداول امروزی به‌ خصوص در صنعت بسته‌بندی باشد. مشکل بزرگ این مواد، قیمت‌تمام‌شده بالای آن هاست. منابع اصلی تولید این پلاستیک طبیعی هستند و از محصولات نفتی برای ساخت آن‌ها استفاده نمی‌شود.

سایر عوامل محیطی

در این بخش به بررسی نقش عوامل فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی در بازیافت و صنایع مرتبط پرداخته می‌شود.

اهداف

در بخش «ارزش ها»، تبادل ارزش‌ها بین موضوع برنامه و محیط آن بیان می‌شود. منشاء ارزش‌های درون یک موضوع (به عنوان یک سامانه)، محیط آن است. تعیین حالتهای مطلوب، شناسایی مسائل و انتخاب راهبردها و اهداف عملیاتی در راستای ارزش‌های وارد شده از محیط انجام می‌شود. در چارچوب، ارزش‌ها به‌ طور عام بیان شده‌اند و برای طراحی برنامه (که برای یک موقعیت خاص انجام می‌شود) نقش سیاهه بررسی (چک لیست) را دارند. در برنامه باید ارزشها با دقت بیشتری بیان شوند.

ارزش‌های بنیادی

ارزش‌های بنیادی بازیافت عبارتند از: کاهش مصرف منابع

ارزش‌های جانبی

ارزش‌های ورودی جانبی بازیافت عبارتند از:

  1. محیط زیست
  2. توسعه پایدار

مثال: در حال حاضر داد و ستد رسمی و غیر رسمی آخال(پسماند کاغذ) در بازار جهانی به عنوان ماده اولیه صنایع کاغذ‌‌سازی در حال گسترش است. مهم‌ترین دلایل اهمیت و لزوم جمع‌آوری صحیح:کاهش مخارج بازیافت و مشکلات زیست محیطی ناشی از دفع بی‌رویه این مواد، کاهش هزینه‌های دفن مواد زائد و پیامدهای ناشی از آن، استفاده بهینه از منابع اولیه و جلوگیری از پراکندگی و هدررفت مواد زاید با ارزش و تولید اقتصادی محصولات مشابه یا جدید به لحاظ نوع مصرف

ارزش‌های عمومی

مصادیق ارزش‌های عمومی (کارایی، پایداری، خودسازماندهی) در بازیافت عبارتند از:

  1. پدافند غیر عامل
  2. جلوگیری از به هدر رفتن مواد سودمند بالقوه (ذخیره‌ای) و سرمایه‌های ملی
  3. کاهش مصرف مواد خام
  4. کاهش مصرف انرژی
  5. کاهش آلودگی هوا حاصل از سوختن مواد و آلودگی آب‌ها حاصل از تدفین زباله‌ها در خاک به وسیله‌ی کاهش مقدار معمول زباله‌ها و کم کردن نشر گازهای گل خانه‌ای در مقایسه با تولید خالص.

ارزش‌های خروجی

ارزش‌های خروجی عبارتند از:

  1. میزان منابع مالی مورد نیاز برای سرمایه ثایت و در گردش
  2. زیر ساخت‌های مورد نیاز(انرژی، قانونی و ....)
  3. ماشین سازی

چشم‌انداز

در صورت لزوم ارزش‌های مهم به سبک «چشم‌انداز» نیز ارائه شوند.

راهبردها

در بخش «اهداف»، مسائلی که در راستای تحقق ارزش‌های ورودی (بنیادی و جانبی) باید حل شوند، انتخاب شده و راهبردهای مربوطه طراحی می‌شود؛ اگر در مواردی طراحی راهبرد امکان‌پذیر نباشد، با تعیین خط‌‌مشی محدوده راهبرد را مشخص می‌کنیم. در راستای راهبردها و خط‌‌مشی‌های منتخب، اهداف عملیاتی تعیین می‌شوند.

نکات مهم:

  1. معمولاً در زمان طراحی برنامه، همه معلومات مورد نیاز، فراهم نیست و یا مواردی نیاز به مطالعه بیشتر دارد. بنابراین ممکن است علاوه بر اهداف عملیاتی، پروژه‌های پژوهشی نیز تعریف شوند تا با انجام آن‌ها، برنامه کامل شود. پروژه‌های پژوهشی در بخش گزارش ذکر می‌شوند.
  2. اهداف عملیاتی فصل مشترک بین برنامه راهبردی و برنامه عملیاتی هستند. تا هنگامی که منشور اهداف عملیاتی تدوین نشده باشند، برنامه راهبردی ناتمام است.

راهبردهای عام

  • ارتقاء سطح آگاهیهای عمومی (اجتماعی، اقتصادی، بهداشتی، زیست محیطی)
  • تدوین ضوابط و استانداردها شامل امکانات ذخیره‌سازی، امکانات جمع‌آوری، پردازش اولیه، پردازش نهایی و محصولات حاصل از مواد بازیافتی.
  • ایجاد شورای مشترک وزارت صنعت، معدن و تجارت و وزارت کشور و شهرداری‌ها در خصوص مدیریت بازیافت و صنایع مرتبط
  • نظام مند کردن بازرگانی پسماندهای خشک قابل بازیافت

پژوهش

در بخش «مسائل»، آن دسته از متغیرهای حالت که مقدار آن‌ها مطلوب نیست به عنوان مسائل اصلی در نظر گرفته شده و ریشه یابی می‌شوند. به‌ عبارت دیگر در بخش مسائل، علت‌ها و دلیل‌های متغیرهای حالتی که مقدار آن‌ها مطلوب نیست مورد تحلیل قرار می‌گیرند.

در چارچوب مسائل به‌ طور عام بیان شده‌اند و برای طراحی برنامه (که برای یک موقعیت خاص انجام می‌شود) نقش سیاهه بررسی (چک لیست) را دارند. در برنامه باید مسائل به صورت کمی و با دقت بیشتری توضیح داده و درجه اهمیت آن‌ها نیز مشخص شود. در چارچوب مسائل عام بوده و بیشتر به ابعاد، آثار و علتهای مسئله پرداخته شده است. در هنگام طراحی برنامه، با بررسی مصادیق این مسائل عام، شناسایی مسائل آسان‌تر می‌شود.

پس از توصیف سامانه مسائل، هر یک از مسائل با بیان مقادیر وضع موجود و وضع مطلوب یا فاصله بین وضع موجود و مطلوب در طول زمان یا مقطع زمانی و ارتباط با سایر مسائل توضیح داده می‌شوند. مهم‌تر از مسائل فعلی، مسائلی هستند که با ادامه سازوکارهای فعلی پیش خواهند آمد، باید مسائل آتی را شناسایی نمود تا از وقوع آن‌ها پیشگیری شود.

سامانه مسائل

سامانه مسائل بازیافت و زنجیره تولید از مواد بازیافتی هنوز به‌ طور کامل شناسایی نشده‌اند، فهرست مسائل عام این موضوع عبارتند از:

  1. تعدد مراجع تصمیم‌گیری
  2. عدم اجرای قانون مدیریت پسماند
  3. سیستم‌های غیر قانونی و اصولی جمع‌آوری پسماند
  4. نبود نظام مشخص برای مراکز جداسازی، ذخیره مواد بازیافتی
  5. نبود استانداردهای کافی برای تولید محصولات از مواد بازیافتی
  6. استفاده نامناسب از مواد بازیافتی

گزارش

در این بخش، گزارش طراحی و اجرای برنامه در گذشته، حال و آینده بیان می‌شود و شامل 4 قسمت است. با توجه به اینکه سازوکار به‌هنگام‌‌سازی برنامه‌ها در «برنامه مدیریت برنامه‌ریزی» (که بر اساس چارچوب برنامه‌ریزی طراحی می‌شود) مشخص می‌شود، لازم نیست در این بخش برای هر برنامه تکرار شود.

روند طراحی

در این قسمت فعالیت‌های انجام شده و روش تحقیق بیان می‌شود. البته تحلیل‌ها و مستندات مربوط به آن‌ها (مثلا متن پرسشنامه، تحلیل‌های آماری و ... ) در صفحات پشتیبان آورده می‌شود.

پژوهش‌های آتی

معمولا در زمان طراحی برنامه، همه معلومات مورد نیاز فراهم نیست و یا مواردی نیاز به مطالعه بیشتر دارد. بنابراین ممکن است علاوه بر اهداف اجرایی، اهداف مطالعاتی نیز تعیین شوند تا با انجام آن‌ها، برنامه کامل شود. فهرست پروژه‌های پژوهشی که برای تکمیل برنامه باید انجام شوند در این قسمت ذکر می‌شوند. اطلاعات تفصیلی هر پروژه در منشور آن بیان می‌شود.

سابقه

در این قسمت، برنامه‌های قبلی، مسائلی که در گذشته وجود داشته اما هم اکنون رفع شده‌اند و اهدافی که در گذشته انتخاب شده به همراه نتایج حاصل از آن‌ها بیان می‌شود. البته بررسی تطبیقی با سایر برنامه‌های تدوین شده (خارج از چارچوب برنامه) در صفحات پشتیبان آورده می‌شوند.

روند اجرا

در این قسمت گزارش نتایج اجرای اهداف عملیاتی بیان می‌شود.

روند طراحی چارچوب

در این قسمت روند طراحی و تکمیل چارچوب بیان می‌شود. دقت نمایید که در بخش‌های محدوده، ارزش، وضعیت، مسائل و اهداف به خود چارچوب (به عنوان یک موضوع) پرداخته نشده است، بلکه به نحوه طراحی و تدوین برنامه پرداخته شده است. اطلاعاتی که در این قسمت بیان می‌شود روند طراجی چارچوب است که در گزارش برنامه‌ها ذکر نشده و در واقع گزارش خود چارچوب است.

چکیده

در بخش چکیده، خلاصه‌ای از ارزشها، وضعیت، پتانسیل‌ها و اهداف بیان می‌شود. معلوماتی که در بخش محدوده و مسائل آورده می‌شود در چکیده تکرار نمی‌شود. هر چند سند برنامه با انتقال مطالبی به صفحه‌های پشتیبان حجم کمی دارد، اما برای مطالعه سریع‌تر برنامه بهتر است چکیده تهیه شود.

چارچوب برنامه بازیافت همه موارد