موردی برای نمایش وجود ندارد.
تازه‌های دیوار من
برای مشاهده آخرین مطالب دیوار خود، باید وارد سامانه شوید.

Loading

محدوده

محدوده یک سازمان با مشخص شدن موضوعی که مدیریت آن به عهده سازمان است، مشخص می‌شود. همچنین با بیان ارتباط‌های کاری و سلسله‌مراتبی یک سازمان با سازمان‌های دیگر، جایگاه سازمان مشخص می‌شود.

سازمان‌های تابعه و بخش‌های درونی یک سازمان نیز در بخش محدوده برای مشتخص شدن تقسیم‌بندی درونی سازمان بیان می‌شوند.

وضعیت

شاخص‌های عمومی

در این بخش شاخص‌هایی ارزیابی عملکرد سازمان دولتی نظیر درجه پاسخ گویی، سرعت عملکرد و هزینه انجام فرایندها مورد بررسی قرار می‌گیرند.

مثال: در وزارت صنعت، معدن و تجارت در سال چند پروانه بهره‌برداری صادر، برای صدور هر پروانه بهره‌برداری چقدر زمان و هزینه صرف شده است.

فرایندها و پروژها

مأموریت سازمان در بخش ارزش‌ها بیان می‌شود. در این بخش فرایندها و پروژه‌های اصلی که برای که در راستای دستیابی به مأموریت‌های سازمان تدوین شده، آورده می‌شود. فرایندها و پروژه‌های سازمان ممکن است به صورت دستی یا مکانیزه و یا ترکیبی از هر دو انجام شود که در این بخش به بررسی فرایندهای دستی و مکانیزه سازمان و میزان تاثیر آن‌ها در پاسخ گویی سازمان پرداخته می‌شود.برای بهبود فرایند‌های سازمان‌های دولتی از ابزارها و روش‌هایی نظیر مهندسی مجدد، مدیریت ارزش، فناوری اطلاعات و .... و همچنین ترکیبی از آن‌ها می‌توان استفاده کرد.

سازماندهی

در این بخش وضعیت موجود و مطلوب ساختار سازمانی و مقررات داخلی سازمان مورد بررسی قرار می‌گیرد.به‌ عبارت دیگر در این بخش ساختار سازمانی و شرح وظایف فعلی سازمان(وظایف مکتوب و وظایف در حال انجام) و همچنین کلیه مقررات فعلی سازمان و نتایج اجرای آن‌ها مورد بررسی قرار می‌گیرد. ساختار سازمانی مطلوب و مقررات آتی مورد نیاز و تغییرات در مقررات موجود در وضعیت مطلوب مقررات تدوین می‌شود.

منابع انسانی

در این بخش به بررسی وضعیت منابع انسانی سازمان اعم از کمیت تعداد و سطح تخصص منابع انسانی و همچنین استفاده از شاخص‌های ارزیابی عملکرد کارکنان در تحلیل روند عملکردهای کارکنان در سطح‌ها و بخش‌های مختلف پرداخته می‌شود. وضعیت مطلوب تعداد کارکنان، مسئولیت‌های آن‌ها در قبال فرایندها و جانمایی آن‌ها در ساختار سازمانی مطلوب در این بخش تدوین می‌شود.

تجهیزات

در این بخش تجهیزات سخت افزاری موجود سازمان مورد بررسی قرار می‌گیرد.

مثال: امکانات مربوط به شبکه‌های رایانه ای

منابع مالی

در این بخش حدود اختیارت مالی سازمان، انواع منابع مالی، نحوه بودجه‌بندی و برنامه‌ریزی مالی، روال تخصیص منابع و عملکرد گذشته سازمان و پیش‌بینی برای آینده ترسیم می‌شود.

اختیارات

در این بخش به بررسی قوانین و مقررات حاکم بر سازمان، سازمان‌ها بالادست و سایر سازمان‌های دولتی مرتبط و همچنین تحلیل ذی‌نفعان پرداخته می‌شود.

پایش

ارزیابی عملکرد دولت را می‌توان در سطوح زیر ارائه نمود:

  • ارزیابی عملکرد در سطح دستگاه،
  • ارزیابی عملکرد در سطح بخش،
  • ارزیابی عملکرد در سطح ملی (کلان)،

در این نوع طبقه‌بندی همان طور که ذکر شد عملکرد دولت در چهار سطح مورد ارزیابی قرار می‌گیرد.

  1. سطح اول: ارزیابی عملکرد در سطح بنگاه،: سطح اول که سطح بنگاه می‌باشد بنگاه‌های اقتصادی دولت (که غالباً شرکت‌های دولتی می‌باشند) مورد بررسی و ارزیابی قرار گرفته و عملکرد آن‌ها متناسب با اهداف و وظایف آن‌ها مورد ارزیابی قرار می‌گیرد، نتیجه این سطح ارزیابی تعیین کارامدی بنگاه‌های اقتصادی می‌باشد.
  2. سطح دوم: در سطح دوم، ارزیابی عملکرد دستگاه‌های اجرایی زیر مجموعه دولت مورد بررسی و ارزیابی قرار می‌گیرد در این سطح دستگاه‌های اجرایی زیر مجموعه دولت متناسب با اهداف و کارکردهای تعریف و تعیین شده برای آن‌ها در حوزه تخصصی مربوطه مورد بررسی و ارزیابی قرار می‌گیرد. در این سطح ارزیابی، شاخص‌های اختصاصی ارزیابی عملکرد دستگاه‌های اجرایی مدنظر بوده و متناسب با آن‌ها عملکرد دستگاه‌ها مورد بررسی قرار می‌گیرند.
  3. سطح سوم: در سطح سوم، ارزیابی عملکرد دستگاه‌های اجرایی و سازمان‌های دولتی در سطح بخش‌های مختلف اقتصادی مورد بررسی و ارزیابی قرار می‌گیرد در این سطح وضعیت شاخص‌های بخشی مبین نحوه عملکرد و میزان کارامدی دستگاه‌های دولتی در بخش مربوطه می‌باشد. در این سطح دستگاه‌های عمومی متناسب با بخش مربوطه و میزان کارایی و نحوه عملکرد در این بخش مورد ارزیابی قرار می‌گیرند
  4. سطح چهارم: در سطح چهارم ارزیابی، عملکرد دستگاه‌های دولتی در سطح ملی و نقش و جایگاه آن‌ها در توسعه ملی مورد بررسی و ارزیابی قرار می‌گیرد، در این سطح شاخص‌های عملکرد در رابطه با منافع ملی و توسعه ملی ارزیابی عملکرد دستگاه‌های اجرایی قرار می‌گیرد. شاخص‌های تعریف و تعیین شده در این بخش عمدتاً به شاخص‌های ارزیابی عملکرد دولت در راستای توسعه ملی و نیز شاخص‌های راهبردی ارزیابی دولت معروف می‌باشند. این سطح ارزیابی از این بابت است که دستگاه‌های اجرایی زیر مجموعه دولت علاوه بر دارا بودن وظیفه درحوزه مربوطه خود در سطح ملی نیز وظیفه پیشرفت ملی را برعهده دارند لذا عملکرد دستگاهی در این سطح مطلوب ارزیابی خواهد شد که در پیشرفت ملی کشور نقش و اثر مطلوبی داشته باشد.

مثال: در این سطح عملکرد وزارت صنعت، معدن و تجارت علاوه بر سطح دستگاهی در سطح بخش‌های صنعت، معدن و بازرگانی نیز مورد ارزیابی قرار می‌گیرد.

بر اساس طبقه‌بندی مذکور عملکرد یک سازمان دولتی در چهار سطح مذکور مورد بررسی و ارزیابی قرار گرفته و عملکرد سازمانی مطلوب ارزیابی می‌شود که وضعیت مطلوبی ناشی از ارزیابی در چهار سطح مذکور کسب نماید.

اهداف

در بخش «ارزش ها»، تبادل ارزش‌ها بین موضوع برنامه و محیط آن بیان می‌شود. منشاء ارزش‌های درون یک موضوع (به عنوان یک سامانه)، محیط آن است. تعیین حالتهای مطلوب، شناسایی مسائل و انتخاب راهبردها و اهداف عملیاتی در راستای ارزش‌های وارد شده از محیط انجام می‌شود. در چارچوب، ارزش‌ها به‌ طور عام بیان شده‌اند و برای طراحی برنامه (که برای یک موقعیت خاص انجام می‌شود) نقش سیاهه بررسی (چک لیست) را دارند. در برنامه باید ارزشها با دقت بیشتری بیان شوند.

ارزش‌های بنیادی

ارزش‌های بنیادی یک سازمان مدیریت محدوده سازمان است. به‌ عبارت دیگر، مأموریت‌های یک سازمان با مشخص شدن حوزه مدیریت ان مشخص می‌شود.

ارزش‌های جانبی

ارزش‌های ورودی جانبی سازمان عبارتند از:

  1. تکریم مراجعان
  2. سلامت کارگران و بهره برداران از محصول: در این بخش مسئولیت‌های اجتماعی بنگاه آورده می‌شود.
  3. رعایت قوانین و اسناد بالادست و تصمیمات سیاسی و اساسی فعلی و آتی(پیش‌بینی) هستند که بر اختیارات، مأموریت، ارزش‌های بنیادین، محصولات ارائه شده، مراجعان یا استفاده کنندگان، هزینه‌ها، تأمین منابع مالی، سازمان یا مدیریت تأثیر می‌گذارد.
  4. ارزش‌های ذی‌نفعان و ذی‌حقان

تحلیل ذی‌نفعان (شامل توقعات و هدف‌های افراد ذی نفع و علاقه مند در امور و مسائل سازمان بر راهبرد آن اثر قابل توجهی دارد، قدرت چانه زنی افراد صاحب نفوذ در سازمان) در این بخش بررسی می‌شود.

ارزش‌های عمومی

مصادیق ارزش‌های عمومی (کارایی، پایداری، خودسازماندهی) در سازمان عبارتند از:

  1. استفاده از ابزارهای فناوری برای ارتقای هوشمندی سازمان
  2. کاهش خطاهای انسانی
  3. شفافیت در عملکرد

ارزش‌های خروجی

ارزش‌های خروجی عبارتند از:

  1. زیر ساخت‌ها و بسترهای قانونی برای عملکرد بهتر
  2. میزان منابع مورد نیاز شامل: مالی، نیروی انسانی، تجهیزات، مواد و....

چشم‌انداز

چشم‌انداز دور نمای آرمانی سازمان را مشخص می‌کند و در پاسخ به سؤال "جایگاه آینده سازمان کجاست؟" بیان می‌شود.

راهبردها

در بخش «اهداف»، مسائلی که در راستای تحقق ارزش‌های ورودی (بنیادی و جانبی) باید حل شوند، انتخاب شده و راهبردهای مربوطه طراحی می‌شود؛ اگر در مواردی طراحی راهبرد امکان‌پذیر نباشد، با تعیین خط‌‌مشی محدوده راهبرد را مشخص می‌کنیم. در راستای راهبردها و خط‌‌مشی‌های منتخب، اهداف عملیاتی تعیین می‌شوند. معمولا در زمان طراحی برنامه، همه معلومات مورد نیاز، فراهم نیست و یا مواردی نیاز به مطالعه بیشتر دارد. بنابراین ممکن است علاوه بر اهداف عملیاتی، پروژه‌های پژوهشی (برای تکمیل برنامه) نیز تعریف شوند که در بخش گزارش ذکر می‌شوند. اهداف عملیاتی فصل مشترک بین برنامه راهبردی و برنامه عملیاتی هستند. تا هنگامی که منشور اهداف عملیاتی تدوین نشده باشند، برنامه راهبردی ناتمام است.

اولویت ها

طراحی برنامه راهبردی

زیر ساخت‌ها

زیر ساخت‌های لازم برای موفقیت کارکنان سازمان عبارتند از:

  1. پایگاه‌های اطلاعاتی
  2. سامانه‌های مدیریت فرایند، پروژه، منابع سازمان
  3. منابع انسانی توانمند

راهبردهای مستقیم

کوچک سازی

تغییرات گسترده در زمینه‌های فعالیت سازمان‌ها همچون فشار رقابتی فزاینده، ارتقای فرهنگ تکریم ارباب و رجوع از یک سو و بسیاری مسائل درون سازمانی همچون کوشش در استفاده بیشتر از توانمندیهای کارکنان از سوی دیگر؛ منجر به تغییراتی در ساختار سازمان‌ها شده است. بسیاری سازمان‌ها از طریق کوچک سازی و انتخاب ساختارهائی منعطف‌تر به این تغییرات پاسخ داده‌اند.
سازمان در اجرای پروژه کوچک‌‌سازی نباید رویکردی منفعل داشته باشد. کلیه کوشش­های سازمان در راه کوچک‌‌سازی باید زمانمند و دقیق بوده و سازمان در تمامی مراحل کوچک‌‌سازی باید حضور فعال داشته باشد. کوچک‌‌سازی موفقیت­آمیز مستلزم برنامه‌ریزی است که قبل از اعلان عمومی رسمی آغاز می‌شود. به‌هنگام کوچک سازی، سازمان باید تمامی راه‌های صرفه جوئی در هزینه را بکار گیرد.

پژوهش

در بخش «مسائل»، آن دسته از متغیرهای حالت که مقدار آن‌ها مطلوب نیست به عنوان مسائل اصلی در نظر گرفته شده و ریشه یابی می‌شوند. به‌ عبارت دیگر در بخش مسائل، علت‌ها و دلیل‌های متغیرهای حالتی که مقدار آن‌ها مطلوب نیست مورد تحلیل قرار می‌گیرند.

در چارچوب مسائل به‌ طور عام بیان شده‌اند و برای طراحی برنامه (که برای یک موقعیت خاص انجام می‌شود) نقش سیاهه بررسی (چک لیست) را دارند. در برنامه باید مسائل به صورت کمی و با دقت بیشتری توضیح داده و درجه اهمیت آن‌ها نیز مشخص شود. در چارچوب مسائل عام بوده و بیشتر به ابعاد، آثار و علتهای مسئله پرداخته شده است. در هنگام طراحی برنامه، با بررسی مصادیق این مسائل عام، شناسایی مسائل آسان‌تر می‌شود.

پس از توصیف سامانه مسائل، هر یک از مسائل با بیان مقادیر وضع موجود و وضع مطلوب یا فاصله بین وضع موجود و مطلوب در طول زمان یا مقطع زمانی و ارتباط با سایر مسائل توضیح داده می‌شوند. مهم‌تر از مسائل فعلی، مسائلی هستند که با ادامه سازوکارهای فعلی پیش خواهند آمد، باید مسائل آتی را شناسایی نمود تا از وقوع آن‌ها پیشگیری شود.

سامانه مسائل

برخی از مسائل سازمان‌های دولتی عبارتند از:

  1. عدم یکپارچگی در تصمیم‌گیری ها
  2. ایجاد رانت
  3. وجود مقررات داخلی دست و پا گیر
  4. تناقض مقرات بالادستی و غیر کارا بودن آن‌ها با شرایط موجود
  5. عدم تناسب بین مأموریت‌ها و اختیارات
چارچوب برنامه همه موارد